<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X88n1660">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 1660 (古今圖書集成)神異典二氏部彙考</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 1660 (古今圖書集成)神異典二氏部彙考</title>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>2卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">88</idno>.<idno type="no">1660</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-02-11 12:10:40 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">(古今圖書集成)神異典二氏部彙考</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00618">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00618</charName>
				<mapping cb:dec="983658" type="PUA">U+F026A</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+96B7</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>隸</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[隸-木+土]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00647">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00647</charName>
				<mapping cb:dec="983687" type="PUA">U+F0287</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+76CB</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>缽</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[犮/皿]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01926">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName>
				<mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB04435">
				<charName>CBETA CHARACTER CB04435</charName>
				<mapping cb:dec="987475" type="PUA">U+F1153</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2CF15</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>賾</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(厂-一)*臣*責]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05567">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05567</charName>
				<mapping cb:dec="988607" type="PUA">U+F15BF</mapping>
			<mapping type="unicode">U+22305</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[廓-享+墨]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB12528">
				<charName>CBETA CHARACTER CB12528</charName>
				<mapping cb:dec="995568" type="PUA">U+F30F0</mapping>
			<mapping type="unicode">U+28F7B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>隸</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[隸-木+匕]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15081">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName>
				<mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15179">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15179</charName>
				<mapping cb:dec="998219" type="PUA">U+F3B4B</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>雀</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[少/隹]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2005-01-10T13:58:00">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X88.1660.0463b" n="0463b"/>
<lb ed="X" n="0463b01"/>
<lb ed="X" n="0463b02"/>
<lb ed="X" n="0463b03"/>
<lb ed="X" n="0463b04"/>
<lb ed="X" n="0463b05"/>
<lb ed="X" n="0463b06"/><cb:docNumber>No. 1660</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0463b07"/><lb ed="R150" n="0336a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead><note place="inline">圖書集成</note>神異典二氏部彚考卷上</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0463b08"/><lb ed="R150" n="0336a02"/>
<lb ed="X" n="0463b09"/><lb ed="R150" n="0336a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">後漢</cb:mulu><head>後漢</head>
<lb ed="X" n="0463b10"/><lb ed="R150" n="0336a04"/><p xml:id="pX88p0463b1001">明帝永平八年。楚王英。奉縑紈贖愆。詔以英奉黃老
<lb ed="X" n="0463b11"/><lb ed="R150" n="0336a05"/>浮屠。令還贖以助伊蒲塞桑門之盛饌　按後漢書
<lb ed="X" n="0463b12"/><lb ed="R150" n="0336a06"/>明帝本紀。不載　按楚王英傳。英少時好游俠。交通
<lb ed="X" n="0463b13"/><lb ed="R150" n="0336a07"/>賓客。晚節更喜黃老學。爲浮屠齋戒祭祀。永平八年。
<lb ed="X" n="0463b14"/><lb ed="R150" n="0336a08"/>詔令天下死罪。皆入縑贖。英遣郞中令奉黃縑白紈
<lb ed="X" n="0463b15"/><lb ed="R150" n="0336a09"/>三十匹。詣國相曰。托在蕃輔。過惡累積。歡喜大恩。奉
<lb ed="X" n="0463b16"/><lb ed="R150" n="0336a10"/>送縑帛。以贖愆罪。國相以聞。詔報曰。楚王誦黃老之
<lb ed="X" n="0463b17"/><lb ed="R150" n="0336a11"/>微言。尙浮屠之仁祠。潔齋三月。與神爲誓。何嫌何疑。
<lb ed="X" n="0463b18"/><lb ed="R150" n="0336a12"/>當有悔吝。其還贖以助伊蒲塞桑門之盛饌。因以班
<lb ed="X" n="0463b19"/><lb ed="R150" n="0336a13"/>示諸國中傅。英後遂大交通方士。作金龜玉鶴刻文
<lb ed="X" n="0463b20"/><lb ed="R150" n="0336a14"/>字。以爲符瑞。十三年男子燕廣吿英與漁陽王平顏
<lb ed="X" n="0463b21"/><lb ed="R150" n="0336a15"/>忠等。造作圖書。有逆謀事。下案驗。有司奏。英招聚姦
<lb ed="X" n="0463b22"/><lb ed="R150" n="0336a16"/>猾。造作圖讖。擅相官秩。置諸侯王公將軍二千石。大
<lb ed="X" n="0463b23"/><lb ed="R150" n="0336a17"/>逆不道。請誅之。帝以親親不忍。乃廢英徙丹陽涇縣。</p>
<lb ed="X" n="0463b24"/><lb ed="R150" n="0336a18"/><p xml:id="pX88p0463b2401">桓帝延熹九年。襄楷以宮中立浮屠老子祠。上書切
<pb ed="X" xml:id="X88.1660.0463c" n="0463c"/>
<lb ed="X" n="0463c01"/><lb ed="R150" n="0336b01"/>諫。不聽　按後漢書桓帝本紀論贊。帝飾芳林而考
<lb ed="X" n="0463c02"/><lb ed="R150" n="0336b02"/>濯龍之宮。設華蓋以祠浮圖老子　按襄楷傳。延熹
<lb ed="X" n="0463c03"/><lb ed="R150" n="0336b03"/>九年。楷上書曰。臣聞宮中立黃老浮屠之祠。此道淸
<lb ed="X" n="0463c04"/><lb ed="R150" n="0336b04"/>虗。貴尙無爲。好生惡殺。省慾去奢。今陛下嗜慾不去。
<lb ed="X" n="0463c05"/><lb ed="R150" n="0336b05"/>殺罰過理。旣乖其道。豈獲其祚哉。或言。老子入彝翟。
<lb ed="X" n="0463c06"/><lb ed="R150" n="0336b06"/>爲浮屠。浮屠不三宿桑下。不欲久生恩愛。精之至也。
<lb ed="X" n="0463c07"/><lb ed="R150" n="0336b07"/>天神遺以好女。浮屠曰。此但革囊盛血。遂不盻之。其
<lb ed="X" n="0463c08"/><lb ed="R150" n="0336b08"/>守一如此。乃能成道。今陛下淫女艶婦。極天下之麗。
<lb ed="X" n="0463c09"/><lb ed="R150" n="0336b09"/>甘肥飮美。殫天下之味。奈何欲如黃老乎。書上。卽召
<lb ed="X" n="0463c10"/><lb ed="R150" n="0336b10"/>詣尙書問狀。尙書請下司<g ref="#CB12528">𨽻</g>正楷罪法。收送洛陽獄。
<lb ed="X" n="0463c11"/><lb ed="R150" n="0336b11"/>帝不誅。猶司宼論刑　按西域傳。桓帝好神。數祀浮
<lb ed="X" n="0463c12"/><lb ed="R150" n="0336b12"/>圖老子。百姓稍有奉者。後遂轉盛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0463c13"/><lb ed="R150" n="0336b13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">梁</cb:mulu><head>梁</head>
<lb ed="X" n="0463c14"/><lb ed="R150" n="0336b14"/><p xml:id="pX88p0463c1401">高祖普通　年。詔庾承先。學通老釋。勒州縣時加敦
<lb ed="X" n="0463c15"/><lb ed="R150" n="0336b15"/>遣　按梁書高祖本紀。不載　按庾詵傳。普通中。詔
<lb ed="X" n="0463c16"/><lb ed="R150" n="0336b16"/>曰。庾承先。學通黃老。該涉釋敎。並不競不營。安茲枯
<lb ed="X" n="0463c17"/><lb ed="R150" n="0336b17"/>槁。可以鎭躁敦俗。承先可中書侍郞。勒州縣時加敦
<lb ed="X" n="0463c18"/><lb ed="R150" n="0336b18"/>遣。庶能屈志。方冀鹽梅　按庾承先傳。承先字子通。
<lb ed="X" n="0463c19"/><lb ed="R150" n="0337a01"/>頴川鄢陵人也。元經釋典。靡不該悉。九流七略。咸所
<lb ed="X" n="0463c20"/><lb ed="R150" n="0337a02"/>精練。郡辟功曹不就。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0463c21"/><lb ed="R150" n="0337a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">陳</cb:mulu><head>陳</head>
<lb ed="X" n="0463c22"/><lb ed="R150" n="0337a04"/><p xml:id="pX88p0463c2201">宣帝太建十四年。後主卽位。詔僧尼道士。不依經律
<lb ed="X" n="0463c23"/><lb ed="R150" n="0337a05"/>者。並皆禁絕　按陳書後主本紀。太建十四年。正月
<lb ed="X" n="0463c24"/><lb ed="R150" n="0337a06"/>丁巳。卽皇帝位。夏四月庚子。詔僧尼道士。挾邪左道。
<pb ed="X" xml:id="X88.1660.0464a" n="0464a"/>
<lb ed="X" n="0464a01"/><lb ed="R150" n="0337a07"/>不依經律。民間淫祀妖書。諸珍怪事。詳爲條制。並皆
<lb ed="X" n="0464a02"/><lb ed="R150" n="0337a08"/>禁絕。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0464a03"/><lb ed="R150" n="0337a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">北魏</cb:mulu><head>北魏</head>
<lb ed="X" n="0464a04"/><lb ed="R150" n="0337a10"/><p xml:id="pX88p0464a0401">太祖好黃老。兼崇佛法　按魏書太祖本紀。不載
<lb ed="X" n="0464a05"/><lb ed="R150" n="0337a11"/>　按釋老志。太祖平中山。經略燕趙。所逕郡國。佛寺見
<lb ed="X" n="0464a06"/><lb ed="R150" n="0337a12"/>諸沙門道士。皆致精敬。禁軍旅無有所犯。帝好黃老。
<lb ed="X" n="0464a07"/><lb ed="R150" n="0337a13"/>頗覧佛經。但天下初定。戒車屢動。庶事草剏。未建圖
<lb ed="X" n="0464a08"/><lb ed="R150" n="0337a14"/>宇招延僧衆。然時時旁求焉。</p>
<lb ed="X" n="0464a09"/><lb ed="R150" n="0337a15"/><p xml:id="pX88p0464a0901">太宗遵太祖之業。亦好黃老佛法　按魏書太宗本
<lb ed="X" n="0464a10"/><lb ed="R150" n="0337a16"/>紀。不載　按釋老志。太宗踐位。遵太祖之業。亦好黃
<lb ed="X" n="0464a11"/><lb ed="R150" n="0337a17"/>老。又崇佛法。京邑四方。建立圖像。仍令沙門。敷導民
<lb ed="X" n="0464a12"/><lb ed="R150" n="0337a18"/>俗。</p>
<lb ed="X" n="0464a13"/><lb ed="R150" n="0337b01"/><p xml:id="pX88p0464a1301">世祖太平眞君五年。禁私養沙門師巫　按魏書世
<lb ed="X" n="0464a14"/><lb ed="R150" n="0337b02"/>祖本紀。太平眞君五年。春正月戊申。詔曰。愚民無識
<lb ed="X" n="0464a15"/><lb ed="R150" n="0337b03"/>信惑妖邪。私養師巫。挾藏讖記陰陽圖緯方伎之書。
<lb ed="X" n="0464a16"/><lb ed="R150" n="0337b04"/>又沙門之徒。假西戎虗誕。生致妖孽。非所以一齊政
<lb ed="X" n="0464a17"/><lb ed="R150" n="0337b05"/>化。布淳德於天下也。自王公<anchor xml:id="nkr_note_add_0464a1701" n="0464a1701"/><anchor xml:id="beg0464a1701" n="0464a1701"/>已<anchor xml:id="end0464a1701"/>下。至於庶人。有私養
<lb ed="X" n="0464a18"/><lb ed="R150" n="0337b06"/>沙門師巫。及金銀工巧之人。在其家者。皆遣詣官曹。
<lb ed="X" n="0464a19"/><lb ed="R150" n="0337b07"/>不得容匿。限今年二月十五日。過期不出。師巫沙門
<lb ed="X" n="0464a20"/><lb ed="R150" n="0337b08"/>身死。主人門誅。明相宣吿。咸使聞知。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0464a21"/><lb ed="R150" n="0337b09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">北齊</cb:mulu><head>北齊</head>
<lb ed="X" n="0464a22"/><lb ed="R150" n="0337b10"/><p xml:id="pX88p0464a2201">顯祖天保六年。勅道士爲沙門　按北齊書顯祖本
<lb ed="X" n="0464a23"/><lb ed="R150" n="0337b11"/>紀。不載　按續文獻通考。天保六年。以佛道二敎不
<lb ed="X" n="0464a24"/><lb ed="R150" n="0337b12"/>同。欲去其一。集二家學者。論難於前。遂勅道士。皆剃
<pb ed="X" xml:id="X88.1660.0464b" n="0464b"/>
<lb ed="X" n="0464b01"/><lb ed="R150" n="0337b13"/>髮爲沙門。有不從者。殺四人。乃奉命。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0464b02"/><lb ed="R150" n="0337b14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">北周</cb:mulu><head>北周</head>
<lb ed="X" n="0464b03"/><lb ed="R150" n="0337b15"/><p xml:id="pX88p0464b0301">高祖天和三年。帝御大德殿。集沙門道<anchor xml:id="nkr_note_add_0464b0301" n="0464b0301"/><anchor xml:id="beg0464b0301" n="0464b0301"/>士<anchor xml:id="end0464b0301"/>。講禮記
<lb ed="X" n="0464b04"/><lb ed="R150" n="0337b16"/>　按周書高祖本紀。天和三年。秋八月癸酉。帝御大德
<lb ed="X" n="0464b05"/><lb ed="R150" n="0337b17"/>殿。集百寮及沙門道士等。親講禮記。</p>
<lb ed="X" n="0464b06"/><lb ed="R150" n="0337b18"/><p xml:id="pX88p0464b0601">天和四年。春二月戊辰。帝御大德殿。集百寮道士沙
<lb ed="X" n="0464b07"/><lb ed="R150" n="0338a01"/>門等。討論釋老義　按周書高祖本紀。云云　按沈
<lb ed="X" n="0464b08"/><lb ed="R150" n="0338a02"/>重傳。重天和中。復於紫極殿。講三敎義。朝士儒生桑
<lb ed="X" n="0464b09"/><lb ed="R150" n="0338a03"/>門道士至者。二千餘人。</p>
<lb ed="X" n="0464b10"/><lb ed="R150" n="0338a04"/><p xml:id="pX88p0464b1001">建德二年。帝升座辨釋三敎　按周書高祖本紀。建
<lb ed="X" n="0464b11"/><lb ed="R150" n="0338a05"/>德二年。冬十二月癸巳。集羣臣及沙門道士等。帝升
<lb ed="X" n="0464b12"/><lb ed="R150" n="0338a06"/>高座。辨釋三敎先後。以儒敎爲先。道敎爲次。佛敎爲
<lb ed="X" n="0464b13"/><lb ed="R150" n="0338a07"/>後。</p>
<lb ed="X" n="0464b14"/><lb ed="R150" n="0338a08"/><p xml:id="pX88p0464b1401">建德三年。初斷佛道二敎　按周書高祖本紀。建德
<lb ed="X" n="0464b15"/><lb ed="R150" n="0338a09"/>三年。夏五月丙子。初斷佛道二敎。經像悉毀。罷沙門
<lb ed="X" n="0464b16"/><lb ed="R150" n="0338a10"/>道士。並令還民。六月戊午。詔曰。至道弘深。混成無際。
<lb ed="X" n="0464b17"/><lb ed="R150" n="0338a11"/>體包空有。理極幽元。<anchor xml:id="nkr_note_add_0464b1701" n="0464b1701"/><anchor xml:id="beg0464b1701" n="0464b1701"/>但<anchor xml:id="end0464b1701"/>岐路旣分。派源逾遠。淳離朴
<lb ed="X" n="0464b18"/><lb ed="R150" n="0338a12"/>散。形氣斯乖。遂使三墨八儒。朱紫交競。九流七略。異
<lb ed="X" n="0464b19"/><lb ed="R150" n="0338a13"/>說相騰。道隱小成。其來舊矣。不有會歸。爭驅靡息。今
<lb ed="X" n="0464b20"/><lb ed="R150" n="0338a14"/>可立通道觀。聖哲微言。先賢典訓。金科玉篆。秘蹟元
<lb ed="X" n="0464b21"/><lb ed="R150" n="0338a15"/>文。所以濟養黎元。扶成敎義者。並宜弘闡。一以貫之。
<lb ed="X" n="0464b22"/><lb ed="R150" n="0338a16"/>俾夫玩培塿者。識嵩岱之崇崛。守磧礫者。悟渤澥之
<lb ed="X" n="0464b23"/><lb ed="R150" n="0338a17"/>泓澄。不亦可乎　　按佛祖統紀。北周武帝。建德二
<lb ed="X" n="0464b24"/><lb ed="R150" n="0338a18"/>年。帝集僧道宣旨曰。六經儒敎。於世爲宜。眞佛無像。
<pb ed="X" xml:id="X88.1660.0464c" n="0464c"/>
<lb ed="X" n="0464c01"/><lb ed="R150" n="0338b01"/>空崇塔廟。愚人信順。徒竭珍財。凡是經像。宜從除毀。
<lb ed="X" n="0464c02"/><lb ed="R150" n="0338b02"/>父母恩重。沙門不敬。斯爲悖逆之甚。國法豈容。並令
<lb ed="X" n="0464c03"/><lb ed="R150" n="0338b03"/>反俗用崇孝養。時慧遠法師。出衆抗答曰。若以形像
<lb ed="X" n="0464c04"/><lb ed="R150" n="0338b04"/>無情事之。無福國家。七廟豈是有情。帝曰。佛經外國
<lb ed="X" n="0464c05"/><lb ed="R150" n="0338b05"/>之法。故當廢之。七廟上世所立。朕亦不以爲然將同
<lb ed="X" n="0464c06"/><lb ed="R150" n="0338b06"/>廢之矣。師曰。若以外國之法。非此所用。仲尼所說。出
<lb ed="X" n="0464c07"/><lb ed="R150" n="0338b07"/>自魯國秦晉之地。亦應不行。七廟若廢。則五經無用。
<lb ed="X" n="0464c08"/><lb ed="R150" n="0338b08"/>三敎同廢。何以治國。帝曰。魯與秦晉。封域雖殊。莫非
<lb ed="X" n="0464c09"/><lb ed="R150" n="0338b09"/>一王之化。師曰。若秦魯同一王化。震旦天竺。同在閻
<lb ed="X" n="0464c10"/><lb ed="R150" n="0338b10"/>浮輪王一化。何不同遵。帝與師往復數至十二。帝不
<lb ed="X" n="0464c11"/><lb ed="R150" n="0338b11"/>能屈。三年五月。帝欲偏廢釋敎。令道士張賓飭詭辭。
<lb ed="X" n="0464c12"/><lb ed="R150" n="0338b12"/>以挫釋子。法師知元。抗酬精壯。帝意賓不能制。卽震
<lb ed="X" n="0464c13"/><lb ed="R150" n="0338b13"/>天威以垂難辭。左右叱元聽制。元安詳應對。陳義甚
<lb ed="X" n="0464c14"/><lb ed="R150" n="0338b14"/>高。陪位大臣。莫不欽嘆。獨帝不說。明日下詔。幷罷釋
<lb ed="X" n="0464c15"/><lb ed="R150" n="0338b15"/>道二敎。悉毀經像。沙門道士。並令還俗。時國境僧道
<lb ed="X" n="0464c16"/><lb ed="R150" n="0338b16"/>反服者。二百餘萬。</p>
<lb ed="X" n="0464c17"/><lb ed="R150" n="0338b17"/><p xml:id="pX88p0464c1701">宣帝大象元年。初復佛像及天尊像　按周書宣帝
<lb ed="X" n="0464c18"/><lb ed="R150" n="0338b18"/>本紀。大像元年。冬十月壬戌。帝幸道會苑大醮。以高
<lb ed="X" n="0464c19"/><lb ed="R150" n="0339a01"/>祖武皇帝配醮訖。論議於行殿。是歲初復佛像及天
<lb ed="X" n="0464c20"/><lb ed="R150" n="0339a02"/>尊像。至是帝與二像。俱南面而坐。大陳雜戲。令京城
<lb ed="X" n="0464c21"/><lb ed="R150" n="0339a03"/>士民縱觀　　按佛法金湯編。宣帝大成元年。先是
<lb ed="X" n="0464c22"/><lb ed="R150" n="0339a04"/>沙門道林。以學業進見。與武帝議論二十日。酬酢七
<lb ed="X" n="0464c23"/><lb ed="R150" n="0339a05"/>十番。武帝不能屈。遂許以復敎。會武帝殂。至是道林。
<lb ed="X" n="0464c24"/><lb ed="R150" n="0339a06"/>申請尤力。帝許之。遂下詔曰。先帝惑於異論。以釋道
<pb ed="X" xml:id="X88.1660.0465a" n="0465a"/>
<lb ed="X" n="0465a01"/><lb ed="R150" n="0339a07"/>爲無益。故廢而不行。然大敎所繫。詎宜罷黜。於是興
<lb ed="X" n="0465a02"/><lb ed="R150" n="0339a08"/>復二敎<note place="inline">按。是年改大成。爲大象</note>。</p>
<lb ed="X" n="0465a03"/><lb ed="R150" n="0339a09"/><p xml:id="pX88p0465a0301">大象二年。靜帝卽位。復行佛道二敎　按周書靜帝
<lb ed="X" n="0465a04"/><lb ed="R150" n="0339a10"/>本紀。大象二年。五月<anchor xml:id="nkr_note_add_0465a0401" n="0465a0401"/><anchor xml:id="beg0465a0401" n="0465a0401"/>己<anchor xml:id="end0465a0401"/>酉。宣帝崩。帝入居天臺。六月
<lb ed="X" n="0465a05"/><lb ed="R150" n="0339a11"/>庚申。復行佛道二敎。舊沙門道士。精誠自守者。簡令
<lb ed="X" n="0465a06"/><lb ed="R150" n="0339a12"/>入道　　按續文獻通考。劉氏曰。此楊堅意也。堅將
<lb ed="X" n="0465a07"/><lb ed="R150" n="0339a13"/>有他志。以是求福。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0465a08"/><lb ed="R150" n="0339a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">隋</cb:mulu><head>隋</head>
<lb ed="X" n="0465a09"/><lb ed="R150" n="0339a15"/><p xml:id="pX88p0465a0901">高祖開皇二十年。詔盜毀佛及天尊像者。以不道論。
<lb ed="X" n="0465a10"/><lb ed="R150" n="0339a16"/>沙門道士壞佛及天尊者。以惡逆論　按隋書高祖
<lb ed="X" n="0465a11"/><lb ed="R150" n="0339a17"/>本紀。開皇二十年。十二月辛巳。詔曰。佛法深妙。道敎
<lb ed="X" n="0465a12"/><lb ed="R150" n="0339a18"/>虗融。咸降大慈。濟度羣品。凡任含識。皆蒙覆護。所以
<lb ed="X" n="0465a13"/><lb ed="R150" n="0339b01"/>雕鑄靈相。圖寫眞形。率土瞻仰。用申誠敬。敢有毀壞
<lb ed="X" n="0465a14"/><lb ed="R150" n="0339b02"/>偷盜佛及天尊像者。以不道論。沙門壞佛像。道士壞
<lb ed="X" n="0465a15"/><lb ed="R150" n="0339b03"/>天尊。以惡逆論。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0465a16"/><lb ed="R150" n="0339b04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">唐</cb:mulu><head>唐</head>
<lb ed="X" n="0465a17"/><lb ed="R150" n="0339b05"/><p xml:id="pX88p0465a1701">唐置崇元署寺觀監。掌寺觀僧尼道士女冠之政
<lb ed="X" n="0465a18"/><lb ed="R150" n="0339b06"/>　按唐書百官志。崇元署。令一人正八品下。丞一人正
<lb ed="X" n="0465a19"/><lb ed="R150" n="0339b07"/>九品下。掌京都諸觀名數與道士帳籍齋醮之事。新
<lb ed="X" n="0465a20"/><lb ed="R150" n="0339b08"/>羅日本僧。入朝學問。九年不還者。編諸籍。道士女冠
<lb ed="X" n="0465a21"/><lb ed="R150" n="0339b09"/>僧尼。見天子必拜。凡止民家。不過三夜。出踰宿者。立
<lb ed="X" n="0465a22"/><lb ed="R150" n="0339b10"/>案連署。不過七日。路遠者。州縣給程。天下觀一千六
<lb ed="X" n="0465a23"/><lb ed="R150" n="0339b11"/>百八十七。道士七百七十六。女冠九百八十八。寺五
<lb ed="X" n="0465a24"/><lb ed="R150" n="0339b12"/>千三百五十八。僧七萬五千五百二十四。尼五萬五
<pb ed="X" xml:id="X88.1660.0465b" n="0465b"/>
<lb ed="X" n="0465b01"/><lb ed="R150" n="0339b13"/>百七十六。兩京度僧尼道士女冠。御史一人涖之。每
<lb ed="X" n="0465b02"/><lb ed="R150" n="0339b14"/>三歲州縣爲籍。一以留縣。一以留州。僧尼一以上祠
<lb ed="X" n="0465b03"/><lb ed="R150" n="0339b15"/>部。道士女冠一以上宗正。一以上司封。<note place="inline">又</note>有府二人。
<lb ed="X" n="0465b04"/><lb ed="R150" n="0339b16"/>史三人。典事六人。掌固二人。崇元學博士一人。學生
<lb ed="X" n="0465b05"/><lb ed="R150" n="0339b17"/>百人。隋以署<g ref="#CB12528">𨽻</g>鴻臚。又有道場元壇。唐置諸寺觀監。
<lb ed="X" n="0465b06"/><lb ed="R150" n="0339b18"/><g ref="#CB00618">隷</g><name role="" type="person">鴻臚寺</name>。每寺觀有監一人。貞觀中廢寺觀監。上元
<lb ed="X" n="0465b07"/><lb ed="R150" n="0340a01"/>二年。置漆園監尋廢。</p>
<lb ed="X" n="0465b08"/><lb ed="R150" n="0340a02"/><p xml:id="pX88p0465b0801">高祖武德　年。幸國學。命僧道。講金剛經及老子
<lb ed="X" n="0465b09"/><lb ed="R150" n="0340a03"/>　按唐書高祖本紀。不載　按大唐新語。高祖嘗幸國
<lb ed="X" n="0465b10"/><lb ed="R150" n="0340a04"/>學。命徐文遠。講孝經。僧惠乘講金剛經。道士劉進嘉
<lb ed="X" n="0465b11"/><lb ed="R150" n="0340a05"/>講老子。詔劍德明與之辯論。於是詰難鋒起。三人皆
<lb ed="X" n="0465b12"/><lb ed="R150" n="0340a06"/>屈。高祖曰。儒元佛義。各有宗旨。劉徐等並當今傑才。
<lb ed="X" n="0465b13"/><lb ed="R150" n="0340a07"/>德明一擧而蔽之。可謂達學矣。賜帛五十匹。</p>
<lb ed="X" n="0465b14"/><lb ed="R150" n="0340a08"/><p xml:id="pX88p0465b1401">武德九年。廢浮屠老子法。尋復之　按唐書高祖本
<lb ed="X" n="0465b15"/><lb ed="R150" n="0340a09"/>紀。武德九年。四月辛巳。廢浮屠老子道。六月庚申。息
<lb ed="X" n="0465b16"/><lb ed="R150" n="0340a10"/>浮屠老子法　　按舊唐書高祖本紀。九年夏五月
<lb ed="X" n="0465b17"/><lb ed="R150" n="0340a11"/>辛巳。以京師寺觀。不堪淸淨。詔曰。釋迦闡敎。淸淨爲
<lb ed="X" n="0465b18"/><lb ed="R150" n="0340a12"/>先。遠離塵垢。斷除貪慾。所以弘宣勝業。修植善根。開
<lb ed="X" n="0465b19"/><lb ed="R150" n="0340a13"/>導愚迷。津梁品庶。是以敷演經敎。檢約學徒。調懺身
<lb ed="X" n="0465b20"/><lb ed="R150" n="0340a14"/>心。捨諸染著。衣服飮食。咸資四輩。自覺王遷謝。像法
<lb ed="X" n="0465b21"/><lb ed="R150" n="0340a15"/>流行。末代陵遲。漸以虧濫。乃有猥賤之侶。規自尊高。
<lb ed="X" n="0465b22"/><lb ed="R150" n="0340a16"/>浮惰之人。苟避徭役。妄爲剃度。托號出家。嗜慾無厭。
<lb ed="X" n="0465b23"/><lb ed="R150" n="0340a17"/>營求不息。出入閭里。周旋闤闠。驅<g ref="#CB15081">䇿</g>田產。聚積貨物。
<lb ed="X" n="0465b24"/><lb ed="R150" n="0340a18"/>耕織爲生。估販成業。事同編戶。迹等齊人。進違戒律
<pb ed="X" xml:id="X88.1660.0465c" n="0465c"/>
<lb ed="X" n="0465c01"/><lb ed="R150" n="0340b01"/>之文。退無禮典之訓。至乃親行劫掠。躬自穿窬。造作
<lb ed="X" n="0465c02"/><lb ed="R150" n="0340b02"/>妖訛。交通豪猾。每罹憲網。自陷重刑。黷亂眞如。傾毀
<lb ed="X" n="0465c03"/><lb ed="R150" n="0340b03"/>妙法。譬茲稂莠有穢嘉苗類彼淤泥混夫淸水。又伽
<lb ed="X" n="0465c04"/><lb ed="R150" n="0340b04"/>藍之地。本日淨居。栖心之所。理尙幽寂。近代以來。多
<lb ed="X" n="0465c05"/><lb ed="R150" n="0340b05"/>立寺舍。不求閒曠之境。惟趨喧雜之方。繕<anchor xml:id="nkr_note_add_0465c0501" n="0465c0501"/><anchor xml:id="beg0465c0501" n="0465c0501"/>采<anchor xml:id="end0465c0501"/>崎嶇。棟
<lb ed="X" n="0465c06"/><lb ed="R150" n="0340b06"/>宇殊拓。錯舛隱匿。誘納姦邪。或有接延<g ref="#CB05567">𢌅</g>邸。鄰近屠
<lb ed="X" n="0465c07"/><lb ed="R150" n="0340b07"/>酤。埃塵滿室。羶腥盈道。徒長輕慢之心。有虧崇敬之
<lb ed="X" n="0465c08"/><lb ed="R150" n="0340b08"/>義。且老氏垂化。本實冲虗。養志無爲。遺情物外。全眞
<lb ed="X" n="0465c09"/><lb ed="R150" n="0340b09"/>守一。是謂元門。驅馳世務。又乖宗旨。朕膺期馭宇。興
<lb ed="X" n="0465c10"/><lb ed="R150" n="0340b10"/>隆敎法。志思利益。情在護持。欲使玉石區分。薰蕕有
<lb ed="X" n="0465c11"/><lb ed="R150" n="0340b11"/>辨。長存妙道。永固福田。正本澄源。宜從沙汰。諸僧尼
<lb ed="X" n="0465c12"/><lb ed="R150" n="0340b12"/>道士女冠等。有精勤練行守戒律者。並令大寺觀居
<lb ed="X" n="0465c13"/><lb ed="R150" n="0340b13"/>住。給衣食勿令乏短。其有不能精進戒行者。有闕不
<lb ed="X" n="0465c14"/><lb ed="R150" n="0340b14"/>堪供養者。並令罷。遣各還桑梓。所司明爲條式。務依
<lb ed="X" n="0465c15"/><lb ed="R150" n="0340b15"/>法敎。違制之事。悉宜停斷。京城留寺三所。觀二所。其
<lb ed="X" n="0465c16"/><lb ed="R150" n="0340b16"/>餘天下諸州。各留一所。餘悉罷之。事竟不行。</p>
<lb ed="X" n="0465c17"/><lb ed="R150" n="0340b17"/><p xml:id="pX88p0465c1701">太宗貞觀五年詔。僧道致拜父母　按唐書太宗本
<lb ed="X" n="0465c18"/><lb ed="R150" n="0340b18"/>記。不載　按續文獻通考<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0465c19"/><lb ed="R150" n="0341a01"/><p xml:id="pX88p0465c1901">高宗龍朔二年詔。釋老致拜君親。以令狐德芬議。復
<lb ed="X" n="0465c20"/><lb ed="R150" n="0341a02"/>詔不拜　按唐書高祖本紀。不載　按舊唐書高宗
<lb ed="X" n="0465c21"/><lb ed="R150" n="0341a03"/>本紀。龍朔二年。六月乙丑。初令僧尼等。並盡禮致拜
<lb ed="X" n="0465c22"/><lb ed="R150" n="0341a04"/>其父母　　按佛法金湯編。令狐德芬。武德初爲祕
<lb ed="X" n="0465c23"/><lb ed="R150" n="0341a05"/>書丞。高宗龍朔二年。詔釋老。致拜君親。勅羣臣議之。
<lb ed="X" n="0465c24"/><lb ed="R150" n="0341a06"/>德芬時爲司成館大司成。議曰。竊以。釋老二敎。慈敬
<pb ed="X" xml:id="X88.1660.0466a" n="0466a"/>
<lb ed="X" n="0466a01"/><lb ed="R150" n="0341a07"/>弘深。有國因循遂開崇尙旣久。其法須從其道切爲
<lb ed="X" n="0466a02"/><lb ed="R150" n="0341a08"/>拜伏。理恐未通。何者。削髮異冠帶之儀。持<g ref="#CB00647">盋</g>豈罇爼
<lb ed="X" n="0466a03"/><lb ed="R150" n="0341a09"/>之禮。申恩方祈定慧。無勞拜跪嚴親。報德有冀眞如。
<lb ed="X" n="0466a04"/><lb ed="R150" n="0341a10"/>何必屈膝慈后。山林旣往。非無廊廟之賓。朝野裁殊。
<lb ed="X" n="0466a05"/><lb ed="R150" n="0341a11"/>理宜高尙其事。今使責以名敎有虧其旨。臣等愚昧。
<lb ed="X" n="0466a06"/><lb ed="R150" n="0341a12"/>請從不拜爲宜。時衆議請拜者。三百餘人。請不拜者。
<lb ed="X" n="0466a07"/><lb ed="R150" n="0341a13"/>五百餘人。六月八日。詔曰。朕商榷羣議。沉研幽<g ref="#CB04435">𬼕</g>。然
<lb ed="X" n="0466a08"/><lb ed="R150" n="0341a14"/>箕潁之風。高尙其事。遐想前代。固亦有之。今後不宜
<lb ed="X" n="0466a09"/><lb ed="R150" n="0341a15"/>拜跪。</p>
<lb ed="X" n="0466a10"/><lb ed="R150" n="0341a16"/><p xml:id="pX88p0466a1001">乾封元年。詔兖州置觀寺各三所。天下諸州。置觀寺
<lb ed="X" n="0466a11"/><lb ed="R150" n="0341a17"/>一所。各度七人　按唐書高宗本紀不載　按舊唐
<lb ed="X" n="0466a12"/><lb ed="R150" n="0341a18"/>書高宗本紀。乾封元年正月。兖州界置紫雲仙鶴萬
<lb ed="X" n="0466a13"/><lb ed="R150" n="0341b01"/>歲觀。封巒非煙重輪三寺天下諸州置觀寺一所
<lb ed="X" n="0466a14"/><lb ed="R150" n="0341b02"/>　按續文獻通考。兖州置觀寺各三所。各度七人。天
<lb ed="X" n="0466a15"/><lb ed="R150" n="0341b03"/>下州一觀一寺。各度七人。</p>
<lb ed="X" n="0466a16"/><lb ed="R150" n="0341b04"/><p xml:id="pX88p0466a1601">中宗嗣聖八年。<note place="inline">卽大后天授二年</note>夏四月。令釋敎在道法之
<lb ed="X" n="0466a17"/><lb ed="R150" n="0341b05"/>上。僧尼處道士女冠之前　按唐書武后本紀。不載
<lb ed="X" n="0466a18"/><lb ed="R150" n="0341b06"/>　按舊唐書武后本紀<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0466a19"/><lb ed="R150" n="0341b07"/><p xml:id="pX88p0466a1901">神龍元年。正月丙子。諸州置寺觀一所。以中興爲名
<lb ed="X" n="0466a20"/><lb ed="R150" n="0341b08"/>　按唐書中宗本紀。不載　按舊唐書中宗本紀<note place="inline">云
<lb ed="X" n="0466a21"/><lb ed="R150" n="0341b09"/>云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0466a22"/><lb ed="R150" n="0341b10"/><p xml:id="pX88p0466a2201">神龍二年。僧會範道士史崇元等。授官封公。詔釋道
<lb ed="X" n="0466a23"/><lb ed="R150" n="0341b11"/>齊班並集。永爲定式　按唐書中宗本紀。不載　按
<lb ed="X" n="0466a24"/><lb ed="R150" n="0341b12"/>舊唐書中宗本紀。神龍二年。二月丙申。僧會範道士
<pb ed="X" xml:id="X88.1660.0466b" n="0466b"/>
<lb ed="X" n="0466b01"/><lb ed="R150" n="0341b13"/>史崇元等。十餘人。授官封公。以賞造聖善寺功也
<lb ed="X" n="0466b02"/><lb ed="R150" n="0341b14"/>　按續文獻通考。是年七月。詔曰。初太宗以老子爲
<lb ed="X" n="0466b03"/><lb ed="R150" n="0341b15"/>皇宗。升於釋氏之上。至則天朝。復在釋氏之下。今此
<lb ed="X" n="0466b04"/><lb ed="R150" n="0341b16"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0466b0401" n="0466b0401"/><anchor xml:id="beg0466b0401" n="0466b0401"/>已<anchor xml:id="end0466b0401"/>往。遂爲定式。令齊班並。集。</p>
<lb ed="X" n="0466b05"/><lb ed="R150" n="0341b17"/><p xml:id="pX88p0466b0501">睿宗景雲二年。詔遇法事僧尼。與道士女冠。齊行進
<lb ed="X" n="0466b06"/><lb ed="R150" n="0341b18"/>集　按唐書睿宗本紀。不載　按舊唐書睿宗本紀。
<lb ed="X" n="0466b07"/><lb ed="R150" n="0342a01"/>景雲二年。夏四月癸未。詔以釋典元宗。理均跡異。拯
<lb ed="X" n="0466b08"/><lb ed="R150" n="0342a02"/>人化俗。敎別功齊。自今每緣法事。集會僧尼道士女
<lb ed="X" n="0466b09"/><lb ed="R150" n="0342a03"/>冠等。宜齊行進集。時天下濫度僧尼。道士女冠並依
<lb ed="X" n="0466b10"/><lb ed="R150" n="0342a04"/>舊。</p>
<lb ed="X" n="0466b11"/><lb ed="R150" n="0342a05"/><p xml:id="pX88p0466b1101">元宗開元二年。令道士女冠僧尼。致拜父母。</p>
<lb ed="X" n="0466b12"/><lb ed="R150" n="0342a06"/><p xml:id="pX88p0466b1201">開元二十五年正月。制道士女冠。直隷宗正寺。僧尼
<lb ed="X" n="0466b13"/><lb ed="R150" n="0342a07"/>令祠部檢校　按以上唐書元宗本紀。不載　按舊
<lb ed="X" n="0466b14"/><lb ed="R150" n="0342a08"/>書元宗本紀<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0466b15"/><lb ed="R150" n="0342a09"/><p xml:id="pX88p0466b1501">開元二十六年。詔天下寺觀。各度十七人　按唐書
<lb ed="X" n="0466b16"/><lb ed="R150" n="0342a10"/>元宗本紀。不載　按續文獻通考。開元二十六年正
<lb ed="X" n="0466b17"/><lb ed="R150" n="0342a11"/>月。詔道釋二門。皆爲聖敎。其天下寺觀。大小各度十
<lb ed="X" n="0466b18"/><lb ed="R150" n="0342a12"/>七人。簡用灼然。有經業戒行。爲鄕里所推。仍先取用
<lb ed="X" n="0466b19"/><lb ed="R150" n="0342a13"/>年高者。</p>
<lb ed="X" n="0466b20"/><lb ed="R150" n="0342a14"/><p xml:id="pX88p0466b2001">開元二十七年。詔寺觀轉讀經典　按唐書元宗本
<lb ed="X" n="0466b21"/><lb ed="R150" n="0342a15"/>紀。不載　按續文獻通考開。元二十七年二月。制曰。
<lb ed="X" n="0466b22"/><lb ed="R150" n="0342a16"/>天下寺觀。每一齋日。宜轉讀經典。懲惡勸善。以闡文敎
<lb ed="X" n="0466b23"/><lb ed="R150" n="0342a17"/>天寶三載。勅鑄天尊及佛像　按唐書元宗本紀。不
<lb ed="X" n="0466b24"/><lb ed="R150" n="0342a18"/>載　按舊唐書元宗本紀。天寶三載。夏四月。勅天下
<pb ed="X" xml:id="X88.1660.0466c" n="0466c"/>
<lb ed="X" n="0466c01"/><lb ed="R150" n="0342b01"/>州郡。取官物。鑄金銅天尊及佛各一軀。送開元觀開
<lb ed="X" n="0466c02"/><lb ed="R150" n="0342b02"/>元寺。</p>
<lb ed="X" n="0466c03"/><lb ed="R150" n="0342b03"/><p xml:id="pX88p0466c0301">天寶四載。法師神邕。與道士吳筠。面論邪正。以邕勝
<lb ed="X" n="0466c04"/><lb ed="R150" n="0342b04"/>筠。命爲僧統　按唐書元宗本紀。不載　按佛祖統
<lb ed="X" n="0466c05"/><lb ed="R150" n="0342b05"/>紀。天寶四載。召中岳道士吳筠入見。問以道要。對曰。
<lb ed="X" n="0466c06"/><lb ed="R150" n="0342b06"/>深於道者。無如老子五千文。復問神仙冶煉之法。對
<lb ed="X" n="0466c07"/><lb ed="R150" n="0342b07"/>曰。此野人事。積歲月以求之。非人主所宜留意。時內
<lb ed="X" n="0466c08"/><lb ed="R150" n="0342b08"/>侍高方士素事佛。毀於上前。遂辭還茅山。筠以見斥
<lb ed="X" n="0466c09"/><lb ed="R150" n="0342b09"/>造論以毀釋氏。浙西觀察使陳少遊。請法師神邕決
<lb ed="X" n="0466c10"/><lb ed="R150" n="0342b10"/>之。邕約面論邪正。旗鼓纔臨。筠竟敗北。邕遂著翻邪
<lb ed="X" n="0466c11"/><lb ed="R150" n="0342b11"/>論。以攻餘黨。少遊聞於朝。命邕爲僧統。</p>
<lb ed="X" n="0466c12"/><lb ed="R150" n="0342b12"/><p xml:id="pX88p0466c1201">肅宗上元二年。詔講論二敎　按唐書肅宗本紀。不
<lb ed="X" n="0466c13"/><lb ed="R150" n="0342b13"/>載　按續文獻通考。上元二年四月。詔於<name role="" type="person">興善寺</name>。設
<lb ed="X" n="0466c14"/><lb ed="R150" n="0342b14"/>高座。講論元敎。七月於景龍觀。設高座。講論二敎。</p>
<lb ed="X" n="0466c15"/><lb ed="R150" n="0342b15"/><p xml:id="pX88p0466c1501">寶應二年八月。詔寺觀不許褻瀆弛慢。其僧尼道士。
<lb ed="X" n="0466c16"/><lb ed="R150" n="0342b16"/>不得妄托事故。非時聚會　按唐書肅宗本紀。不載
<lb ed="X" n="0466c17"/><lb ed="R150" n="0342b17"/>　按續文獻通考<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0466c18"/><lb ed="R150" n="0342b18"/><p xml:id="pX88p0466c1801">代宗廣德元年。制僞度僧尼道士女冠。並與正度
<lb ed="X" n="0466c19"/><lb ed="R150" n="0343a01"/>　按唐書代宗本。紀不載　按續文獻通考<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0466c20"/><lb ed="R150" n="0343a02"/><p xml:id="pX88p0466c2001">大曆八年。勅度僧尼道士　按唐書代宗本紀。不載
<lb ed="X" n="0466c21"/><lb ed="R150" n="0343a03"/>　按續文獻通考。大曆八年正月。勅天下寺觀。僧尼
<lb ed="X" n="0466c22"/><lb ed="R150" n="0343a04"/>道士。不滿七人者。宜度滿七人。三七以上者。更度一
<lb ed="X" n="0466c23"/><lb ed="R150" n="0343a05"/>人。二七以下者。度三人。</p>
<lb ed="X" n="0466c24"/><lb ed="R150" n="0343a06"/><p xml:id="pX88p0466c2401">大曆十四年。德宗卽位。勅不得奏置寺觀及度人
<pb ed="X" xml:id="X88.1660.0467a" n="0467a"/>
<lb ed="X" n="0467a01"/><lb ed="R150" n="0343a07"/>　按唐書德宗本紀。不載　按舊唐書德宗本紀。大曆
<lb ed="X" n="0467a02"/><lb ed="R150" n="0343a08"/>十四年五月。癸亥帝卽位。六月。勅自今更不得奏置
<lb ed="X" n="0467a03"/><lb ed="R150" n="0343a09"/>寺觀及度人。</p>
<lb ed="X" n="0467a04"/><lb ed="R150" n="0343a10"/><p xml:id="pX88p0467a0401">德宗貞元九年六月。詔定國忌日。寺觀齊僧道人數
<lb ed="X" n="0467a05"/><lb ed="R150" n="0343a11"/>　按唐書德宗本紀。不載　按續文獻通考<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0467a06"/><lb ed="R150" n="0343a12"/><p xml:id="pX88p0467a0601">貞元十二年。命沙門道士與儒官。討論三敎　按唐
<lb ed="X" n="0467a07"/><lb ed="R150" n="0343a13"/>書德宗本紀。不載　按舊唐書德宗本紀。貞元十二
<lb ed="X" n="0467a08"/><lb ed="R150" n="0343a14"/>年四月庚辰。上降誕日。命沙門道士。加文儒官。討論
<lb ed="X" n="0467a09"/><lb ed="R150" n="0343a15"/>三敎。大悅。</p>
<lb ed="X" n="0467a10"/><lb ed="R150" n="0343a16"/><p xml:id="pX88p0467a1001">憲宗元和二年。詔僧尼道士。<g ref="#CB12528">𨽻</g>左右街功德使　按
<lb ed="X" n="0467a11"/><lb ed="R150" n="0343a17"/>唐書憲宗本紀。不載　按舊唐書憲宗本紀。元和二
<lb ed="X" n="0467a12"/><lb ed="R150" n="0343a18"/>年辛酉。詔僧尼道士。全隷左右街功德使。自是祠部
<lb ed="X" n="0467a13"/><lb ed="R150" n="0343b01"/>司封。不復關奏。</p>
<lb ed="X" n="0467a14"/><lb ed="R150" n="0343b02"/><p xml:id="pX88p0467a1401">元和十年。詔停寺觀開講　按唐書憲宗本紀。不載
<lb ed="X" n="0467a15"/><lb ed="R150" n="0343b03"/>　按續文獻通考。元和十年五月。詔京城寺觀開講。
<lb ed="X" n="0467a16"/><lb ed="R150" n="0343b04"/>宜準興元勅處分諸畿縣。宜勒停其觀察使節度州。
<lb ed="X" n="0467a17"/><lb ed="R150" n="0343b05"/>每三長齋月。任一寺一觀置講。餘州悉停。惡其聚衆。
<lb ed="X" n="0467a18"/><lb ed="R150" n="0343b06"/>且慮變也。</p>
<lb ed="X" n="0467a19"/><lb ed="R150" n="0343b07"/><p xml:id="pX88p0467a1901">元和十五年。穆宗卽位。詔以術人柳泌。僧大通。付京
<lb ed="X" n="0467a20"/><lb ed="R150" n="0343b08"/>兆府杖死　按唐書穆宗本紀。不載　按舊唐書穆
<lb ed="X" n="0467a21"/><lb ed="R150" n="0343b09"/>宗本紀。元和十五年。正月丙午。帝卽位。上始御延英
<lb ed="X" n="0467a22"/><lb ed="R150" n="0343b10"/>對宰臣詔曰。山人柳泌。輕懷左道。上惑先朝。固求牧
<lb ed="X" n="0467a23"/><lb ed="R150" n="0343b11"/>人。貴欲疑衆。自知虗誕。仍更逃遁。僧大通。醫方不精。
<lb ed="X" n="0467a24"/><lb ed="R150" n="0343b12"/>藥術皆妄。旣延禍。釁俱是姦邪。國固有常刑。人神所
<pb ed="X" xml:id="X88.1660.0467b" n="0467b"/>
<lb ed="X" n="0467b01"/><lb ed="R150" n="0343b13"/>宜共棄。付京兆府。決杖處死。</p>
<lb ed="X" n="0467b02"/><lb ed="R150" n="0343b14"/><p xml:id="pX88p0467b0201">敬宗寶曆元年。會沙門道士四百人。給賜有差　按
<lb ed="X" n="0467b03"/><lb ed="R150" n="0343b15"/>唐書敬宗本紀。不載　按續文獻通考。敬宗寶曆元
<lb ed="X" n="0467b04"/><lb ed="R150" n="0343b16"/>年八月。幸蓬萊殿。會沙門道士。共四百人。賜食兼給
<lb ed="X" n="0467b05"/><lb ed="R150" n="0343b17"/>茶絹。有差。</p>
<lb ed="X" n="0467b06"/><lb ed="R150" n="0343b18"/><p xml:id="pX88p0467b0601">寶曆二年。文宗流僧惟貞道士<name role="" type="person">趙歸眞</name>於嶺南　按
<lb ed="X" n="0467b07"/><lb ed="R150" n="0344a01"/>唐書文宗本紀。不載　按舊唐書文宗本紀。寶曆二
<lb ed="X" n="0467b08"/><lb ed="R150" n="0344a02"/>年。十二月八日。樞密使王守澄。中尉梁守謙。迎上於
<lb ed="X" n="0467b09"/><lb ed="R150" n="0344a03"/>江邸。甲辰僧惟貞齊賢正簡道士<name role="" type="person">趙歸眞</name>。並配流嶺
<lb ed="X" n="0467b10"/><lb ed="R150" n="0344a04"/>南。乙巳卽位。庚申詔。妖妄僧惟貞。道士<name role="" type="person">趙歸眞</name>等。或
<lb ed="X" n="0467b11"/><lb ed="R150" n="0344a05"/>假於卜筮。或托以醫方。疑衆挾邪。<anchor xml:id="nkr_note_add_0467b1101" n="0467b1101"/><anchor xml:id="beg0467b1101" n="0467b1101"/>已<anchor xml:id="end0467b1101"/>從流竄。其情非
<lb ed="X" n="0467b12"/><lb ed="R150" n="0344a06"/>奸惡。迹涉詿誤者。一切不問。</p>
<lb ed="X" n="0467b13"/><lb ed="R150" n="0344a07"/><p xml:id="pX88p0467b1301">文宗太和元年。詔祕書監<name role="" type="person">白居易</name>。同沙門義休。道士
<lb ed="X" n="0467b14"/><lb ed="R150" n="0344a08"/>楊弘元等。入麟德殿。問難三敎同異　按唐書文宗
<lb ed="X" n="0467b15"/><lb ed="R150" n="0344a09"/>本紀。不載　按三敎論。衡太和元年十月。皇帝降誕
<lb ed="X" n="0467b16"/><lb ed="R150" n="0344a10"/>日。奉勅召入麟德殿內道場。對御三敎談論。略錄大
<lb ed="X" n="0467b17"/><lb ed="R150" n="0344a11"/>端。不可具載。第一座祕書監賜紫金魚袋<name role="" type="person">白居易</name>。安
<lb ed="X" n="0467b18"/><lb ed="R150" n="0344a12"/>國寺賜紫引駕沙門義休。太淸宮賜紫道士楊弘元。
<lb ed="X" n="0467b19"/><lb ed="R150" n="0344a13"/>序云。中大夫守祕書監上柱國賜紫金魚袋臣白居
<lb ed="X" n="0467b20"/><lb ed="R150" n="0344a14"/>易言。談論之先。多陳三敎。讚揚演說。以啓談端。伏料
<lb ed="X" n="0467b21"/><lb ed="R150" n="0344a15"/>聖心。飽知此義。伏計聖聽。飫聞此談。臣故略而不言。
<lb ed="X" n="0467b22"/><lb ed="R150" n="0344a16"/>唯序慶誕贊休明而<anchor xml:id="nkr_note_add_0467b2201" n="0467b2201"/><anchor xml:id="beg0467b2201" n="0467b2201"/>已<anchor xml:id="end0467b2201"/>。聖唐御區宇二百年。皇帝承
<lb ed="X" n="0467b23"/><lb ed="R150" n="0344a17"/>祖宗十四葉。太和初歲。良月上旬。天人合應之期。元
<lb ed="X" n="0467b24"/><lb ed="R150" n="0344a18"/>聖慶誕之日。雖古者有祥虹流月瑞電繞樞。彼皆瑣
<pb ed="X" xml:id="X88.1660.0467c" n="0467c"/>
<lb ed="X" n="0467c01"/><lb ed="R150" n="0344b01"/>微。不足引諭。伏惟。皇帝陛下。臣妾四裔父母。萬姓恭
<lb ed="X" n="0467c02"/><lb ed="R150" n="0344b02"/>勤。以修<anchor xml:id="nkr_note_add_0467c0201" n="0467c0201"/><anchor xml:id="beg0467c0201" n="0467c0201"/>己<anchor xml:id="end0467c0201"/>慈儉以養人。戎夏乂安。朝野無事。特降明
<lb ed="X" n="0467c03"/><lb ed="R150" n="0344b03"/>詔。式會嘉辰。開達四聰。闡揚三敎。儒臣居易。學淺才
<lb ed="X" n="0467c04"/><lb ed="R150" n="0344b04"/>微。謬列禁筵。會登講座。天顏咫尺。隕越於前。竊以。釋
<lb ed="X" n="0467c05"/><lb ed="R150" n="0344b05"/>門義休法師。明大小乘。通內外學。靈山嶺岫。苦海津
<lb ed="X" n="0467c06"/><lb ed="R150" n="0344b06"/>梁。於大衆中。能獅子吼。所謂彼上人者。難爲酬對。然
<lb ed="X" n="0467c07"/><lb ed="R150" n="0344b07"/>臣稽先王典籍。假陛下威靈。發問旣來。敢不響答。<note place="inline">僧
<lb ed="X" n="0467c08"/><lb ed="R150" n="0344b08"/>問</note>。義休法師所問。毛詩稱六義。論語列四科。何者爲
<lb ed="X" n="0467c09"/><lb ed="R150" n="0344b09"/>四科。何者爲六義。其名與數。請爲備陳者。<note place="inline">對</note>。孔門之
<lb ed="X" n="0467c10"/><lb ed="R150" n="0344b10"/>徒三千。其賢者列爲四科。毛詩之篇三百。其要者分
<lb ed="X" n="0467c11"/><lb ed="R150" n="0344b11"/>爲六義。六義者。一曰風。二曰賦。三曰比。四曰興。五曰
<lb ed="X" n="0467c12"/><lb ed="R150" n="0344b12"/>雅六曰頌。此六義之數也。四科者。一曰德行。二曰言
<lb ed="X" n="0467c13"/><lb ed="R150" n="0344b13"/>語。三曰政事。四曰文學。此四科之目也。在四科內。列
<lb ed="X" n="0467c14"/><lb ed="R150" n="0344b14"/>十哲名。德行科。則有顏淵閔子騫冉伯牛仲弓。言語
<lb ed="X" n="0467c15"/><lb ed="R150" n="0344b15"/>科。則有宰我子貢。政事科。則有冉有季路。文學科。則
<lb ed="X" n="0467c16"/><lb ed="R150" n="0344b16"/>有子游子夏。此十哲之名也。四科六義之名數。今<anchor xml:id="nkr_note_add_0467c1601" n="0467c1601"/><anchor xml:id="beg0467c1601" n="0467c1601"/>已<anchor xml:id="end0467c1601"/>
<lb ed="X" n="0467c17"/><lb ed="R150" n="0344b17"/>區別。四科六義之旨義。今合辨明。請以法師本敎。佛
<lb ed="X" n="0467c18"/><lb ed="R150" n="0344b18"/>法中比方。卽言下曉然可見。何者。卽如毛詩有六義。
<lb ed="X" n="0467c19"/><lb ed="R150" n="0345a01"/>亦猶佛法之義例。有十二部分也。佛經千萬卷。其義
<lb ed="X" n="0467c20"/><lb ed="R150" n="0345a02"/>例不出十二部中。毛詩三百篇。其旨要亦不出六義
<lb ed="X" n="0467c21"/><lb ed="R150" n="0345a03"/>內。故以六義。可比十二部經。又如孔門之有四科。亦
<lb ed="X" n="0467c22"/><lb ed="R150" n="0345a04"/>猶釋門之有六度。六度者。六波羅蜜。六波羅蜜者。卽
<lb ed="X" n="0467c23"/><lb ed="R150" n="0345a05"/>檀波羅蜜。尸波羅蜜。羼提波羅蜜毗。梨耶波羅蜜。禪
<lb ed="X" n="0467c24"/><lb ed="R150" n="0345a06"/>定波羅蜜。般若波羅蜜。以唐言譯之。卽布施。持戒。忍
<pb ed="X" xml:id="X88.1660.0468a" n="0468a"/>
<lb ed="X" n="0468a01"/><lb ed="R150" n="0345a07"/>辱。精進。禪定。智慧是也。故以四科可比六度。又如仲
<lb ed="X" n="0468a02"/><lb ed="R150" n="0345a08"/>尼之有十哲。亦猶如來之有十大弟子。卽迦葉。阿難。
<lb ed="X" n="0468a03"/><lb ed="R150" n="0345a09"/>須菩提。舍利弗。迦旃延。目乾連。阿那律。優波離。羅睺
<lb ed="X" n="0468a04"/><lb ed="R150" n="0345a10"/>羅是也。故以十哲。可比十大弟子。夫儒門釋敎。雖名
<lb ed="X" n="0468a05"/><lb ed="R150" n="0345a11"/>數則有異同。約義立宗。彼此亦無差別。所謂同出而
<lb ed="X" n="0468a06"/><lb ed="R150" n="0345a12"/>異名。殊途而同歸者也。所對若此。以爲何如。更有所
<lb ed="X" n="0468a07"/><lb ed="R150" n="0345a13"/>疑。請以重難。<note place="inline">難</note>。法師所難。十哲四科。先標德行。然則
<lb ed="X" n="0468a08"/><lb ed="R150" n="0345a14"/>曾參至孝。孝者百行之先。何故曾參。獨不列於四科
<lb ed="X" n="0468a09"/><lb ed="R150" n="0345a15"/>者。<note place="inline">對</note>。曾參不列四科者。非爲德行才業。不及諸人也。
<lb ed="X" n="0468a10"/><lb ed="R150" n="0345a16"/>蓋繫於一時之事耳。請爲終始言之。昔者仲尼。有聖
<lb ed="X" n="0468a11"/><lb ed="R150" n="0345a17"/>人之德。無聖人之位。棲棲應聘七十餘國。與時竟不
<lb ed="X" n="0468a12"/><lb ed="R150" n="0345a18"/>偶。知道終不行。感鳳泣麟。慨然有吾<anchor xml:id="nkr_note_add_0468a1201" n="0468a1201"/><anchor xml:id="beg0468a1201" n="0468a1201"/>已<anchor xml:id="end0468a1201"/>矣夫之歎然
<lb ed="X" n="0468a13"/><lb ed="R150" n="0345b01"/>後。自衛反魯。刪詩書。定禮樂。修春秋。立一王之法。爲
<lb ed="X" n="0468a14"/><lb ed="R150" n="0345b02"/>萬代之敎。其次則叙十哲論四科。以垂示將來。當此
<lb ed="X" n="0468a15"/><lb ed="R150" n="0345b03"/>之時。顏閔遊夏之徒。適在左右前後。目擊指顧。列入
<lb ed="X" n="0468a16"/><lb ed="R150" n="0345b04"/>四科。亦一時也。孝經云。仲尼居曾子侍。此言仲尼閒
<lb ed="X" n="0468a17"/><lb ed="R150" n="0345b05"/>居之時。曾參則多侍從。曾參至孝。不忍一日離其親。
<lb ed="X" n="0468a18"/><lb ed="R150" n="0345b06"/>及仲尼旅遊歷聘。自衛反魯之時。曾參或歸養於家。
<lb ed="X" n="0468a19"/><lb ed="R150" n="0345b07"/>不從門人之列。倫擬之際。偶獨見遺。由此明之。非曾
<lb ed="X" n="0468a20"/><lb ed="R150" n="0345b08"/>參德行才業。不及諸門人也。所以不列四科者。蓋一
<lb ed="X" n="0468a21"/><lb ed="R150" n="0345b09"/>時之闕耳。因一時之闕。爲萬代之疑。從此辨之。又可
<lb ed="X" n="0468a22"/><lb ed="R150" n="0345b10"/>無疑矣。<note place="inline">僧問</note>。儒書奧義。旣<anchor xml:id="nkr_note_add_0468a2201" n="0468a2201"/><anchor xml:id="beg0468a2201" n="0468a2201"/>已<anchor xml:id="end0468a2201"/>討論。釋典微言。亦宜發
<lb ed="X" n="0468a23"/><lb ed="R150" n="0345b11"/>問。<note place="inline">問</note>。維摩經不可思議品中云。芥子納須彌。須彌至
<lb ed="X" n="0468a24"/><lb ed="R150" n="0345b12"/>大至高。芥子至微至小。豈可芥子之內。入得<name role="" type="person">須彌山</name>
<pb ed="X" xml:id="X88.1660.0468b" n="0468b"/>
<lb ed="X" n="0468b01"/><lb ed="R150" n="0345b13"/>乎。假如入得。云何得見。假如却出。云何得知。其義難
<lb ed="X" n="0468b02"/><lb ed="R150" n="0345b14"/>明。請言要旨。<note place="inline">僧答不錄難</note>法師所云。芥子納須彌。是諸佛
<lb ed="X" n="0468b03"/><lb ed="R150" n="0345b15"/>菩薩。解脫神通之力所致也。敢問諸佛菩薩。以何因
<lb ed="X" n="0468b04"/><lb ed="R150" n="0345b16"/>錄。證此解脫。修何智力。得此神通。必有所因。願聞其
<lb ed="X" n="0468b05"/><lb ed="R150" n="0345b17"/>說。<note place="inline">僧答不錄問道士</note>儒典佛經討論旣畢。請迴餘論。移問道
<lb ed="X" n="0468b06"/><lb ed="R150" n="0345b18"/>門。臣居易言。我太和皇帝。祖元元之敎。挹淸淨之風。
<lb ed="X" n="0468b07"/><lb ed="R150" n="0346a01"/>儒素緇黃。鼎足列座。若不講論元義。將何啓迪皇情。
<lb ed="X" n="0468b08"/><lb ed="R150" n="0346a02"/>道門楊弘元法師。道心精微。眞學奧祕。爲仙列上首。
<lb ed="X" n="0468b09"/><lb ed="R150" n="0346a03"/>與儒爭衡。居易竊覧道經。粗知元理。欲有所問。冀垂
<lb ed="X" n="0468b10"/><lb ed="R150" n="0346a04"/>發蒙。<note place="inline">問</note>。黃庭經中。有養氣存神。長生久視之道。常聞
<lb ed="X" n="0468b11"/><lb ed="R150" n="0346a05"/>此語。未究其由。其義如何。請陳大略。<note place="inline">道士答不錄難</note>法師所
<lb ed="X" n="0468b12"/><lb ed="R150" n="0346a06"/>答。養氣存神。長生久視之大略。則聞命矣。敢問。黃者
<lb ed="X" n="0468b13"/><lb ed="R150" n="0346a07"/>何義。庭者何物。氣養何氣。神存何神。誰爲此經。誰得
<lb ed="X" n="0468b14"/><lb ed="R150" n="0346a08"/>此道。將明事驗。幸爲指陳。<note place="inline">道士答不錄。道士問</note>法師所問。孝經
<lb ed="X" n="0468b15"/><lb ed="R150" n="0346a09"/>云。敬一人。則千萬人悅。其義如何者。<note place="inline">對</note>。謹案孝經。廣
<lb ed="X" n="0468b16"/><lb ed="R150" n="0346a10"/>要道章云。敬者。禮之本也。敬其君則臣悅。敬一人則
<lb ed="X" n="0468b17"/><lb ed="R150" n="0346a11"/>千萬人悅。所敬者寡。而悅者衆。此之謂要道也。夫敬
<lb ed="X" n="0468b18"/><lb ed="R150" n="0346a12"/>者。謂忠敬盡禮之義也。悅者。爲悅憚歡心之義也。要
<lb ed="X" n="0468b19"/><lb ed="R150" n="0346a13"/>道者。謂施少報多。簡要之義也。如此之義明白。各見
<lb ed="X" n="0468b20"/><lb ed="R150" n="0346a14"/>於經文。其間別有所疑。卽請更難。<note place="inline">難</note>。法師所難云。凡
<lb ed="X" n="0468b21"/><lb ed="R150" n="0346a15"/>敬一人。則合一人悅。敬二人。則合二人悅。何故敬一
<lb ed="X" n="0468b22"/><lb ed="R150" n="0346a16"/>人。而千萬人悅。又問。所悅者何義。所敬者何人。<note place="inline">對</note>。孝
<lb ed="X" n="0468b23"/><lb ed="R150" n="0346a17"/>經所云。一人者。謂帝王也。王者無二。故曰一人。非謂
<lb ed="X" n="0468b24"/><lb ed="R150" n="0346a18"/>臣下衆庶中之一人也。若臣下敬一人。則一人悅。敬
<pb ed="X" xml:id="X88.1660.0468c" n="0468c"/>
<lb ed="X" n="0468c01"/><lb ed="R150" n="0346b01"/>二人。則二人悅。若敬君上。雖一人。則千萬人悅。何以
<lb ed="X" n="0468c02"/><lb ed="R150" n="0346b02"/>明之。設如人有盡忠於國。盡敬於君。天下見之。何人
<lb ed="X" n="0468c03"/><lb ed="R150" n="0346b03"/>不悅。豈止千萬人乎。設如有人不忠於國。不敬於君。
<lb ed="X" n="0468c04"/><lb ed="R150" n="0346b04"/>天下見之。何人不怒。亦豈止千萬人乎。然敬卽禮也。
<lb ed="X" n="0468c05"/><lb ed="R150" n="0346b05"/>禮卽敬也。故傳云。見有禮於其君者事之。如孝子之
<lb ed="X" n="0468c06"/><lb ed="R150" n="0346b06"/>養父母也。如此則豈獨空悅乎。亦將事而養之也。見
<lb ed="X" n="0468c07"/><lb ed="R150" n="0346b07"/>無禮於其君者誅之。如鷹鸇之逐鳥<g ref="#CB15179">雀</g>也。如此則豈
<lb ed="X" n="0468c08"/><lb ed="R150" n="0346b08"/>獨空不悅乎。亦將逐而誅之也。由此而言。則敬不敬
<lb ed="X" n="0468c09"/><lb ed="R150" n="0346b09"/>之義。悅不悅之理。了然可見。復何疑哉。<note place="inline">退</note>臣伏惟。三
<lb ed="X" n="0468c10"/><lb ed="R150" n="0346b10"/>敎談論。承前舊例。朝臣因對揚之。次多自叙。不能及
<lb ed="X" n="0468c11"/><lb ed="R150" n="0346b11"/>平生志業。臣素無志業。又乏才能。恐煩聖聰。不敢自
<lb ed="X" n="0468c12"/><lb ed="R150" n="0346b12"/>叙。謹退。</p>
<lb ed="X" n="0468c13"/><lb ed="R150" n="0346b13"/><p xml:id="pX88p0468c1301">太和二年。帝誕節。召法師知元與道士。於麟德殿論
<lb ed="X" n="0468c14"/><lb ed="R150" n="0346b14"/>道　按唐書文宗本紀。不載　按續文獻通考<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0468c15"/><lb ed="R150" n="0346b15"/><p xml:id="pX88p0468c1501">太和七年。降誕日。僧道講論於麟德殿　按唐書文
<lb ed="X" n="0468c16"/><lb ed="R150" n="0346b16"/>宗本紀。不載　按舊唐書文宗本紀。太和七年。冬十
<lb ed="X" n="0468c17"/><lb ed="R150" n="0346b17"/>月壬辰。上降誕日。僧徒道士。講論於麟德殿。翌日御
<lb ed="X" n="0468c18"/><lb ed="R150" n="0346b18"/>延英。上謂宰臣曰。降誕日設齋起自近遠朕緣相承
<lb ed="X" n="0468c19"/><lb ed="R150" n="0347a01"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0468c1901" n="0468c1901"/><anchor xml:id="beg0468c1901" n="0468c1901"/>已<anchor xml:id="end0468c1901"/>久。未可便革。雖置齋會。惟對王源中等暫入殿。至
<lb ed="X" n="0468c20"/><lb ed="R150" n="0347a02"/>僧道講論。都不臨聽。宰相路隨等奏誕日齋會。誠資
<lb ed="X" n="0468c21"/><lb ed="R150" n="0347a03"/>景福。本非中國敎法臣伏見。開元十七年張說源乾
<lb ed="X" n="0468c22"/><lb ed="R150" n="0347a04"/>曜請以誕日。爲千秋節。內外宴樂。以慶昌期。頗爲得
<lb ed="X" n="0468c23"/><lb ed="R150" n="0347a05"/>禮。上深然之。宰臣因請十月十日。爲慶成節上誕日
<lb ed="X" n="0468c24"/><lb ed="R150" n="0347a06"/>也。從之。</p>
<pb ed="X" xml:id="X88.1660.0469a" n="0469a"/>
<lb ed="X" n="0469a01"/><lb ed="R150" n="0347a07"/><p xml:id="pX88p0469a0101">開成三年。詔僧道。於麟德殿談論　按唐書文宗本
<lb ed="X" n="0469a02"/><lb ed="R150" n="0347a08"/>紀不載　按續文獻通考。開成三年。勅僧道於麟德
<lb ed="X" n="0469a03"/><lb ed="R150" n="0347a09"/>殿談論。法師知元。辨捷精壯。道流不能屈。帝色不平。
<lb ed="X" n="0469a04"/><lb ed="R150" n="0347a10"/>放還桑梓。</p>
<lb ed="X" n="0469a05"/><lb ed="R150" n="0347a11"/><p xml:id="pX88p0469a0501">武宗會昌五年。以道士<name role="" type="person">趙歸眞</name>等言。大毀佛寺。復僧
<lb ed="X" n="0469a06"/><lb ed="R150" n="0347a12"/>尼爲民　按唐書武宗本紀。會昌五年八月壬午。大
<lb ed="X" n="0469a07"/><lb ed="R150" n="0347a13"/>毀佛寺。復僧尼爲民　　按舊唐書武宗本紀。會昌
<lb ed="X" n="0469a08"/><lb ed="R150" n="0347a14"/>五年。道士<name role="" type="person">趙歸眞</name>。特承恩禮。遂擧羅浮道士鄧元起。
<lb ed="X" n="0469a09"/><lb ed="R150" n="0347a15"/>有長年之術。帝遣中使迎之。由是與衡山道士劉元
<lb ed="X" n="0469a10"/><lb ed="R150" n="0347a16"/>靖。及歸眞膠固。排毀釋氏。而拆寺之請行焉。</p>
<lb ed="X" n="0469a11"/><lb ed="R150" n="0347a17"/><p xml:id="pX88p0469a1101">會昌六年。宣宗卽位。以道士劉元靖等。排毀釋氏誅
<lb ed="X" n="0469a12"/><lb ed="R150" n="0347a18"/>之　按唐書宣宗本紀。不載　按舊唐書宣宗本紀。
<lb ed="X" n="0469a13"/><lb ed="R150" n="0347b01"/>會昌六年三月。帝卽位。五月誅道士劉元靖等十二
<lb ed="X" n="0469a14"/><lb ed="R150" n="0347b02"/>人。以其說惑武宗。排毀釋氏故也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0469a15"/><lb ed="R150" n="0347b03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">後唐</cb:mulu><head>後唐</head>
<lb ed="X" n="0469a16"/><lb ed="R150" n="0347b04"/><p xml:id="pX88p0469a1601">廢帝淸泰二年。詔立釋道諸科　按五代史唐廢帝
<lb ed="X" n="0469a17"/><lb ed="R150" n="0347b05"/>本紀。不載　按續文獻通考。淸泰二年。功德使奏。每
<lb ed="X" n="0469a18"/><lb ed="R150" n="0347b06"/>年誕節。諸州府奏薦僧道。其僧尼欲立講論科。講經
<lb ed="X" n="0469a19"/><lb ed="R150" n="0347b07"/>科。表目科。文章應制科。特念科。禪刹聲讚科。道士女
<lb ed="X" n="0469a20"/><lb ed="R150" n="0347b08"/>冠。經法科。講論科。文章應制科。表日科。聲讚科焚修
<lb ed="X" n="0469a21"/><lb ed="R150" n="0347b09"/>科。以試其能否從之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0469a22"/><lb ed="R150" n="0347b10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">後晉</cb:mulu><head>後晉</head>
<lb ed="X" n="0469a23"/><lb ed="R150" n="0347b11"/><p xml:id="pX88p0469a2301">高祖天福五年二月。天和節。道釋賜紫衣師號者。凡
<lb ed="X" n="0469a24"/><lb ed="R150" n="0347b12"/>九十二人。</p>
<pb ed="X" xml:id="X88.1660.0469b" n="0469b"/>
<lb ed="X" n="0469b01"/><lb ed="R150" n="0347b13"/><p xml:id="pX88p0469b0101">天福六年二月。天和節。道釋賜紫衣師號者。凡百三
<lb ed="X" n="0469b02"/><lb ed="R150" n="0347b14"/>十有四　按以上五代史。晉高祖本紀。俱不載　按
<lb ed="X" n="0469b03"/><lb ed="R150" n="0347b15"/>續文獻通考<note place="inline">云云</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0469b04"/><lb ed="R150" n="0347b16"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">後周</cb:mulu><head>後周</head>
<lb ed="X" n="0469b05"/><lb ed="R150" n="0347b17"/><p xml:id="pX88p0469b0501">世宗顯德五年六月。內出御衣六百餘事。錢四十萬。
<lb ed="X" n="0469b06"/><lb ed="R150" n="0347b18"/>羅縠百匹。分賜兩階僧道。令增修寺觀　按五代史
<lb ed="X" n="0469b07"/><lb ed="R150" n="0348a01"/>周世宗本紀。不載　按續文獻通考<note place="inline">云云</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0469b08"/><lb ed="R150" n="0348a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">遼</cb:mulu><head>遼</head>
<lb ed="X" n="0469b09"/><lb ed="R150" n="0348a03"/><p xml:id="pX88p0469b0901">太祖神册三年。詔建佛寺道觀　按遼史太祖本紀。
<lb ed="X" n="0469b10"/><lb ed="R150" n="0348a04"/>神册三年。五月乙亥。詔建孔子廟佛寺道觀。</p>
<lb ed="X" n="0469b11"/><lb ed="R150" n="0348a05"/><p xml:id="pX88p0469b1101">神册四年。命皇后皇太子。分謁寺觀　按遼史太祖
<lb ed="X" n="0469b12"/><lb ed="R150" n="0348a06"/>本紀。神册四年。秋八月丁酉。謁孔子廟。命皇后皇太
<lb ed="X" n="0469b13"/><lb ed="R150" n="0348a07"/>子。分謁寺觀。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0469b14"/><lb ed="R150" n="0348a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">宋</cb:mulu><head>宋</head>
<lb ed="X" n="0469b15"/><lb ed="R150" n="0348a09"/><p xml:id="pX88p0469b1501">宋立祠部<name role="" type="person">鴻臚寺</name>。掌道釋宮觀寺院之政　按宋史
<lb ed="X" n="0469b16"/><lb ed="R150" n="0348a10"/>職官志。祠部郞中員外郞。掌天下祀典。道釋祠廟。醫
<lb ed="X" n="0469b17"/><lb ed="R150" n="0348a11"/>藥之政。凡宮觀寺院。道釋籍其名額應給度牒。若空
<lb ed="X" n="0469b18"/><lb ed="R150" n="0348a12"/>名者。毋越常數。<note place="inline">又</note><name role="" type="person">鴻臚寺</name>舊置判寺事一人。以朝官
<lb ed="X" n="0469b19"/><lb ed="R150" n="0348a13"/>以上充。元豐官制行置卿一人。少鄕一人。丞主簿各
<lb ed="X" n="0469b20"/><lb ed="R150" n="0348a14"/>一人。鄕掌四夷朝貢宴勞。給賜送迎之事。及國之凶
<lb ed="X" n="0469b21"/><lb ed="R150" n="0348a15"/>儀。中都祠廟道釋籍帳除附之禁令。少卿爲之貳丞
<lb ed="X" n="0469b22"/><lb ed="R150" n="0348a16"/>參領之中。太一宮建隆觀等。各置提點所。掌殿宇齋
<lb ed="X" n="0469b23"/><lb ed="R150" n="0348a17"/>宮。器用儀物。陳設錢幣之事。在京寺務司。及提點所。
<lb ed="X" n="0469b24"/><lb ed="R150" n="0348a18"/>掌諸寺葺治之事。<name role="" type="person">傳法院</name>。掌譯經潤文。左右街僧錄
<pb ed="X" xml:id="X88.1660.0469c" n="0469c"/>
<lb ed="X" n="0469c01"/><lb ed="R150" n="0348b01"/>司。掌寺院僧尼帳籍。及僧官補授之事。<anchor xml:id="nkr_note_add_0469c0101" n="0469c0101"/><anchor xml:id="beg0469c0101" n="0469c0101"/>已<anchor xml:id="end0469c0101"/>上並屬鴻
<lb ed="X" n="0469c02"/><lb ed="R150" n="0348b02"/>臚寺。中興後廢鴻臚不置。倂入禮部。</p>
<lb ed="X" n="0469c03"/><lb ed="R150" n="0348b03"/><p xml:id="pX88p0469c0301">太祖開寶三年。十月甲午。詔開封府。禁止士庶之家
<lb ed="X" n="0469c04"/><lb ed="R150" n="0348b04"/>喪葬。不得用僧道威儀前引　按宋史太祖本紀。不
<lb ed="X" n="0469c05"/><lb ed="R150" n="0348b05"/>載　按燕翼貽謀錄<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0469c06"/><lb ed="R150" n="0348b06"/><p xml:id="pX88p0469c0601">開寶五年。詔僧道每當朝集。僧先道後。勅僧道並隸
<lb ed="X" n="0469c07"/><lb ed="R150" n="0348b07"/>功德使。禁習天文地理　按宋史太祖本紀。開寶五
<lb ed="X" n="0469c08"/><lb ed="R150" n="0348b08"/>年。十一月癸亥。禁僧道習天文地理　　按佛祖統
<lb ed="X" n="0469c09"/><lb ed="R150" n="0348b09"/>紀。開寶五年。詔僧道每當朝集。僧先道後。並立殿廷。
<lb ed="X" n="0469c10"/><lb ed="R150" n="0348b10"/>僧東道西。間雜副職。若遇郊天。道左僧右。敕僧道並
<lb ed="X" n="0469c11"/><lb ed="R150" n="0348b11"/><g ref="#CB12528">𨽻</g>功德使。出家求度。<g ref="#CB15081">䇿</g>試經業。關祠部給牒。</p>
<lb ed="X" n="0469c12"/><lb ed="R150" n="0348b12"/><p xml:id="pX88p0469c1201">太宗太平興國元年。詔普度天下童子。凡十七萬人
<lb ed="X" n="0469c13"/><lb ed="R150" n="0348b13"/>　按宋史太宗本紀。不載　按國朝會要<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0469c14"/><lb ed="R150" n="0348b14"/><p xml:id="pX88p0469c1401">太平興國四年。五月戊子。盡括僧道。<g ref="#CB12528">𨽻</g>西京寺觀官
<lb ed="X" n="0469c15"/><lb ed="R150" n="0348b15"/>吏。及高貲戶授田　按宋史太宗本紀<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0469c16"/><lb ed="R150" n="0348b16"/><p xml:id="pX88p0469c1601">淳化二年。詔國忌日。宰相以下。詣寺觀行香。禁不得
<lb ed="X" n="0469c17"/><lb ed="R150" n="0348b17"/>事腥酒　按宋史太宗本紀。不載　按佛祖統紀<note place="inline">云
<lb ed="X" n="0469c18"/><lb ed="R150" n="0348b18"/>云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0469c19"/><lb ed="R150" n="0349a01"/><p xml:id="pX88p0469c1901">眞宗景德二年。詔釋道歲度十人者。特放一人。不試
<lb ed="X" n="0469c20"/><lb ed="R150" n="0349a02"/>經業。</p>
<lb ed="X" n="0469c21"/><lb ed="R150" n="0349a03"/><p xml:id="pX88p0469c2101">景德四年。詔京城鬻酒肉者。並去寺觀。百步之外。有
<lb ed="X" n="0469c22"/><lb ed="R150" n="0349a04"/>以酒肉五辛。酤市於僧道者。許人紏吿。重論其罪。</p>
<lb ed="X" n="0469c23"/><lb ed="R150" n="0349a05"/><p xml:id="pX88p0469c2301">大中祥符二年正月。以封禪行慶。詔天下寺觀各度
<lb ed="X" n="0469c24"/><lb ed="R150" n="0349a06"/>一人。朝覲泰山陪位。僧道各度弟子一人。</p>
<pb ed="X" xml:id="X88.1660.0470a" n="0470a"/>
<lb ed="X" n="0470a01"/><lb ed="R150" n="0349a07"/><p xml:id="pX88p0470a0101">大中祥符三年。詔天下州郡僧道。有犯公罪者。聽用
<lb ed="X" n="0470a02"/><lb ed="R150" n="0349a08"/>贖法　按以上宋史眞宗本紀。俱不載　按佛祖統
<lb ed="X" n="0470a03"/><lb ed="R150" n="0349a09"/>紀<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0470a04"/><lb ed="R150" n="0349a10"/><p xml:id="pX88p0470a0401">大中祥符八年。臣僚以車駕詣寺觀。計百拜以上。請
<lb ed="X" n="0470a05"/><lb ed="R150" n="0349a11"/>令近臣分拜。不許　按宋史眞宗本紀。不載　按國
<lb ed="X" n="0470a06"/><lb ed="R150" n="0349a12"/>朝會要。大中祥符八年正月。臣僚言。每歲上元車駕
<lb ed="X" n="0470a07"/><lb ed="R150" n="0349a13"/>詣寺觀。三十餘處。百拜<anchor xml:id="nkr_note_add_0470a0701" n="0470a0701"/><anchor xml:id="beg0470a0701" n="0470a0701"/>已<anchor xml:id="end0470a0701"/>上。望自今諸殿令近臣分
<lb ed="X" n="0470a08"/><lb ed="R150" n="0349a14"/>拜。上謂王且曰。朕祈福中外。虔恭拜起。未嘗懈怠。卿
<lb ed="X" n="0470a09"/><lb ed="R150" n="0349a15"/>等欲申裁減。非朕之意。</p>
<lb ed="X" n="0470a10"/><lb ed="R150" n="0349a16"/><p xml:id="pX88p0470a1001">天禧三年。普度道釋童行。又大會沙門道士　按宋
<lb ed="X" n="0470a11"/><lb ed="R150" n="0349a17"/>史眞宗本紀。天禧三年。八月丁亥。大赦天下。普度道
<lb ed="X" n="0470a12"/><lb ed="R150" n="0349a18"/>釋童行　　按佛祖統紀。天禧三年八月。恭謝聖祖。
<lb ed="X" n="0470a13"/><lb ed="R150" n="0349b01"/>大赦天下。節文云。虗皇妙道。西竺眞乘。咸昉化源。敢
<lb ed="X" n="0470a14"/><lb ed="R150" n="0349b02"/>忘崇奉。應天下僧尼道士女冠。係帳童行。並與普度。
<lb ed="X" n="0470a15"/><lb ed="R150" n="0349b03"/>尙書右丞林特提擧祠部文牒。是歲度僧二十三萬
<lb ed="X" n="0470a16"/><lb ed="R150" n="0349b04"/>百二十七人。尼萬五千六百四十三人。道士七千八
<lb ed="X" n="0470a17"/><lb ed="R150" n="0349b05"/>十一人。女冠八十九人。詔於天安殿建道場。答謝天
<lb ed="X" n="0470a18"/><lb ed="R150" n="0349b06"/>地。大會沙門道士。萬三千八十六人。上親以銀藥大
<lb ed="X" n="0470a19"/><lb ed="R150" n="0349b07"/>錢面賜之　　按續文獻通考。天禧中。大會道釋。於
<lb ed="X" n="0470a20"/><lb ed="R150" n="0349b08"/>天安殿。凡萬三千餘人。又嘗建齋醮。親臨賜以銀藥
<lb ed="X" n="0470a21"/><lb ed="R150" n="0349b09"/>大錢。</p>
<lb ed="X" n="0470a22"/><lb ed="R150" n="0349b10"/><p xml:id="pX88p0470a2201">仁宗天聖元年。二月壬<anchor xml:id="nkr_note_add_0470a2201" n="0470a2201"/><anchor xml:id="beg0470a2201" n="0470a2201"/>戌<anchor xml:id="end0470a2201"/>。減諸節齋醀道場　按宋
<lb ed="X" n="0470a23"/><lb ed="R150" n="0349b11"/>史仁宗本紀<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0470a24"/><lb ed="R150" n="0349b12"/><p xml:id="pX88p0470a2401">明道二年。罷創修寺觀　按宋史仁宗本紀。明道二
<pb ed="X" xml:id="X88.1660.0470b" n="0470b"/>
<lb ed="X" n="0470b01"/><lb ed="R150" n="0349b13"/>年。夏四月壬子。罷創修寺觀。帝始親政。裁抑僥倖。中
<lb ed="X" n="0470b02"/><lb ed="R150" n="0349b14"/>外大悅。</p>
<lb ed="X" n="0470b03"/><lb ed="R150" n="0349b15"/><p xml:id="pX88p0470b0301">寶元二年。五月<anchor xml:id="nkr_note_add_0470b0301" n="0470b0301"/><anchor xml:id="beg0470b0301" n="0470b0301"/>己<anchor xml:id="end0470b0301"/>亥。禁女冠尼等。非時入內　按宋
<lb ed="X" n="0470b04"/><lb ed="R150" n="0349b16"/>史仁宗本紀<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0470b05"/><lb ed="R150" n="0349b17"/><p xml:id="pX88p0470b0501">哲宗元祐七年。詔太皇太后本命歲正月一日。京師
<lb ed="X" n="0470b06"/><lb ed="R150" n="0349b18"/>及天下州軍。各齋僧尼道士女冠一日。在京宮觀寺
<lb ed="X" n="0470b07"/><lb ed="R150" n="0350a01"/>院。開建道場七晝夜　按宋史哲宗本紀。不載　按
<lb ed="X" n="0470b08"/><lb ed="R150" n="0350a02"/>禮志<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0470b09"/><lb ed="R150" n="0350a03"/><p xml:id="pX88p0470b0901">徽宗崇寧元年。赦書節文應天下名德。僧道爲衆師
<lb ed="X" n="0470b10"/><lb ed="R150" n="0350a04"/>法。未有諡號者。仰所屬勘會以聞　按宋史徽宗本
<lb ed="X" n="0470b11"/><lb ed="R150" n="0350a05"/>紀。不載　按佛祖統<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0470b12"/><lb ed="R150" n="0350a06"/><p xml:id="pX88p0470b1201">宣和元年正月。改詔釋爲道　按宋史徽宗本紀。宣
<lb ed="X" n="0470b13"/><lb ed="R150" n="0350a07"/>和元年。春正月乙卯。詔佛改號大覺金仙。餘爲仙人
<lb ed="X" n="0470b14"/><lb ed="R150" n="0350a08"/>大士。僧爲德士。易服飾稱姓氏。寺爲宮。院爲觀改。女
<lb ed="X" n="0470b15"/><lb ed="R150" n="0350a09"/>冠。爲女道。尼爲女德。</p>
<lb ed="X" n="0470b16"/><lb ed="R150" n="0350a10"/><p xml:id="pX88p0470b1601">欽宗靖康元年。詔道君聖節。就道觀行香。乾龍節仍
<lb ed="X" n="0470b17"/><lb ed="R150" n="0350a11"/>就佛寺　按宋史欽宗本紀。不載　按佛祖統紀。靖
<lb ed="X" n="0470b18"/><lb ed="R150" n="0350a12"/>康元年。詔曰。此自大觀初聖節行香。許就道觀。今後
<lb ed="X" n="0470b19"/><lb ed="R150" n="0350a13"/>道君聖節。仍就道觀。若乾龍節。仍就佛寺建道場。一
<lb ed="X" n="0470b20"/><lb ed="R150" n="0350a14"/>月一依祖宗舊法。其道士官階。並與追毀。</p>
<lb ed="X" n="0470b21"/><lb ed="R150" n="0350a15"/><p xml:id="pX88p0470b2101">高宗紹興三年。詔僧居道上。始令僧道用綾牒　按
<lb ed="X" n="0470b22"/><lb ed="R150" n="0350a16"/>宋史高宗本紀。不載　按佛祖統紀。紹興三年二月。
<lb ed="X" n="0470b23"/><lb ed="R150" n="0350a17"/>廬山道法師。申劄都省。稱崇觀之後。道士叨冒資品
<lb ed="X" n="0470b24"/><lb ed="R150" n="0350a18"/><name role="" type="person">林靈素</name>王冲道輩。視兩府者甚衆。遂令道士。冐居僧
<pb ed="X" xml:id="X88.1660.0470c" n="0470c"/>
<lb ed="X" n="0470c01"/><lb ed="R150" n="0350b01"/>上。靖康建炎道士。視官<anchor xml:id="nkr_note_add_0470c0101" n="0470c0101"/><anchor xml:id="beg0470c0101" n="0470c0101"/>已<anchor xml:id="end0470c0101"/>行追毀。而國忌行香。寺院
<lb ed="X" n="0470c02"/><lb ed="R150" n="0350b02"/>會聚。猶敢傲然居上。其蔑視國法。有若此者。今欲復
<lb ed="X" n="0470c03"/><lb ed="R150" n="0350b03"/>還祖宗舊制。僧史略具載。每當朝集。僧先道後。並立
<lb ed="X" n="0470c04"/><lb ed="R150" n="0350b04"/>殿廷。僧東道西。凡遇郊天。道左僧右。尋送禮部。取到
<lb ed="X" n="0470c05"/><lb ed="R150" n="0350b05"/>太常寺狀。稱因革禮。乾德元年。宣德門肆赦故事。道
<lb ed="X" n="0470c06"/><lb ed="R150" n="0350b06"/>左僧右。又檢照嘉祐編敕。幷紹興新書。並以僧道立
<lb ed="X" n="0470c07"/><lb ed="R150" n="0350b07"/>文爲次。其政和條。內道僧觀寺。及道士位在僧上。並
<lb ed="X" n="0470c08"/><lb ed="R150" n="0350b08"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0470c0801" n="0470c0801"/><anchor xml:id="beg0470c0801" n="0470c0801"/>已<anchor xml:id="end0470c0801"/>刪去不行。尋蒙朝旨。依條改正。以僧居上。十一月。
<lb ed="X" n="0470c09"/><lb ed="R150" n="0350b09"/>太常寺徧符。諸路應行香立班。諸處聚會。並依祖宗
<lb ed="X" n="0470c10"/><lb ed="R150" n="0350b10"/>成法。以僧居左。自治平末。始鬻度牒。舊以黃紙印。造
<lb ed="X" n="0470c11"/><lb ed="R150" n="0350b11"/>僞爲者多。戶部朱異始奏。令僧道用勅綾牒。</p>
<lb ed="X" n="0470c12"/><lb ed="R150" n="0350b12"/><p xml:id="pX88p0470c1201">紹興十一年。陳桷等請釋道之封。依舊降勅從之
<lb ed="X" n="0470c13"/><lb ed="R150" n="0350b13"/>　按宋史高宗本紀。不載　按文獻通考。紹興十一年。
<lb ed="X" n="0470c14"/><lb ed="R150" n="0350b14"/>太常卿陳桷等。請釋道封大師塔額。乞依舊降勅從
<lb ed="X" n="0470c15"/><lb ed="R150" n="0350b15"/>之。</p>
<lb ed="X" n="0470c16"/><lb ed="R150" n="0350b16"/><p xml:id="pX88p0470c1601">紹興十三年。道正僧正。各申狀爭序位。勅僧居道士
<lb ed="X" n="0470c17"/><lb ed="R150" n="0350b17"/>上　按宋史高宗本紀。不載　按佛祖統紀。紹興十
<lb ed="X" n="0470c18"/><lb ed="R150" n="0350b18"/>三年。臨安府道正劉若謙。申省乞道士序位在僧上。
<lb ed="X" n="0470c19"/><lb ed="R150" n="0351a01"/>妄稱別得指揮。僧正善達。陳狀乞檢準。紹興三年。都
<lb ed="X" n="0470c20"/><lb ed="R150" n="0351a02"/>省批送法道法師。乞復祖宗舊法。繼蒙朝旨。批下依
<lb ed="X" n="0470c21"/><lb ed="R150" n="0351a03"/>條改正。應行香立班。諸處聚會。以僧在上。吿示劉若
<lb ed="X" n="0470c22"/><lb ed="R150" n="0351a04"/>謙。取知委狀。後有妄詞。以違制論。</p>
<lb ed="X" n="0470c23"/><lb ed="R150" n="0351a05"/><p xml:id="pX88p0470c2301">紹興十五年。春正月辛未。初命僧道。納免丁錢　按
<lb ed="X" n="0470c24"/><lb ed="R150" n="0351a06"/>宋史高宗本紀<note place="inline">云云</note>　　按佛祖統紀。紹興十五年。
<pb ed="X" xml:id="X88.1660.0471a" n="0471a"/>
<lb ed="X" n="0471a01"/><lb ed="R150" n="0351a07"/>敕天下僧道。始令納丁錢。自十千至一千三百凡九
<lb ed="X" n="0471a02"/><lb ed="R150" n="0351a08"/>等謂之淸閒錢。年六十<anchor xml:id="nkr_note_add_0471a0201" n="0471a0201"/><anchor xml:id="beg0471a0201" n="0471a0201"/>已<anchor xml:id="end0471a0201"/>上。及殘疾者。聽免納。道法
<lb ed="X" n="0471a03"/><lb ed="R150" n="0351a09"/>師。致書於省部曰。大法東播。千有餘歲。其間汙隆隨
<lb ed="X" n="0471a04"/><lb ed="R150" n="0351a10"/>時。暫戹終奮。特未有如今日。抑沮卑下之甚也。自紹
<lb ed="X" n="0471a05"/><lb ed="R150" n="0351a11"/>興中年。僧道征免丁錢。大者十千。下至一千三百。國
<lb ed="X" n="0471a06"/><lb ed="R150" n="0351a12"/>四其民士農工商也。僧道舊籍仕版。而得與儒分鼎
<lb ed="X" n="0471a07"/><lb ed="R150" n="0351a13"/>立之勢。非有經國理民之異。以其祖大聖人。而垂化
<lb ed="X" n="0471a08"/><lb ed="R150" n="0351a14"/>爲善故耳。至若天災流行。雨暘不時。命其徒以禱之。
<lb ed="X" n="0471a09"/><lb ed="R150" n="0351a15"/>則天地應鬼神順。抑古今耳目。所常聞見者也。夫苟
<lb ed="X" n="0471a10"/><lb ed="R150" n="0351a16"/>爲國家禦菑。而來福祥亦宜。稍異庸庶之等夷可也。
<lb ed="X" n="0471a11"/><lb ed="R150" n="0351a17"/>若之何遽以民賦賦且數倍。今天下民丁之賦。多止
<lb ed="X" n="0471a12"/><lb ed="R150" n="0351a18"/>緡錢三百。或土瘠民勞。而得類免者爲僧。反不獲齒
<lb ed="X" n="0471a13"/><lb ed="R150" n="0351b01"/>於齊民。以其不耕不蠶。而衣食於世也。夫耕而食。蠶
<lb ed="X" n="0471a14"/><lb ed="R150" n="0351b02"/>而衣。未必僧道之外。人人耕且蠶也<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0471a15"/><lb ed="R150" n="0351b03"/><p xml:id="pX88p0471a1501">紹興二十一年。九月戊戌朔。籍寺觀絕產以贍學
<lb ed="X" n="0471a16"/><lb ed="R150" n="0351b04"/>　按宋史高宗本紀<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0471a17"/><lb ed="R150" n="0351b05"/><p xml:id="pX88p0471a1701">紹興三十一年。二月乙丑。復鬻僧道度牒　按宋史
<lb ed="X" n="0471a18"/><lb ed="R150" n="0351b06"/>高宗本紀<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0471a19"/><lb ed="R150" n="0351b07"/><p xml:id="pX88p0471a1901">孝宗乾道三年八月。四川旱。賜制置司。度牒四百備
<lb ed="X" n="0471a20"/><lb ed="R150" n="0351b08"/>振濟　按宋史孝宗本紀<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0471a21"/><lb ed="R150" n="0351b09"/><p xml:id="pX88p0471a2101">乾道四年。出僧道度牒千道。禁科場文用佛老語
<lb ed="X" n="0471a22"/><lb ed="R150" n="0351b10"/>　按宋史孝宗本紀。乾道四年。五月癸亥。出僧道度牒
<lb ed="X" n="0471a23"/><lb ed="R150" n="0351b11"/>千道　　按佛祖統紀。乾道四年九月。上謂禮部尙
<lb ed="X" n="0471a24"/><lb ed="R150" n="0351b12"/>書李燾曰。科擧之文。不可用佛老語。若自修之山林。
<pb ed="X" xml:id="X88.1660.0471b" n="0471b"/>
<lb ed="X" n="0471b01"/><lb ed="R150" n="0351b13"/>於道無害。倘用之科。場恐妨政事。</p>
<lb ed="X" n="0471b02"/><lb ed="R150" n="0351b14"/><p xml:id="pX88p0471b0201">乾道七年。二月甲子。詔寺觀毋免稅役　按宋史孝
<lb ed="X" n="0471b03"/><lb ed="R150" n="0351b15"/>宗本紀<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0471b04"/><lb ed="R150" n="0351b16"/><p xml:id="pX88p0471b0401">乾道八年八月。召三敎之士。集內觀堂。賜齋　按宋
<lb ed="X" n="0471b05"/><lb ed="R150" n="0351b17"/>史孝宗本紀。不載　按佛祖統紀<note place="inline">云云</note>。</p>
<lb ed="X" n="0471b06"/><lb ed="R150" n="0351b18"/><p xml:id="pX88p0471b0601">淳熈二年。賜白雲堂印。令天下三學諸宗。並詣白雲
<lb ed="X" n="0471b07"/><lb ed="R150" n="0352a01"/>堂。公擧用印。申明有司　按宋史孝宗本紀。不載
<lb ed="X" n="0471b08"/><lb ed="R150" n="0352a02"/>　按佛祖統紀。淳熈二年三月。駕幸上竺。炷香禮敬大
<lb ed="X" n="0471b09"/><lb ed="R150" n="0352a03"/>士。詔建護國金光明道場。賜白雲堂印。令天下三學
<lb ed="X" n="0471b10"/><lb ed="R150" n="0352a04"/>諸宗。並詣白雲堂。公擧用印。申明有司。</p>
<lb ed="X" n="0471b11"/><lb ed="R150" n="0352a05"/><p xml:id="pX88p0471b1101">淳熈七年。召雪竇禪師。入見。與論三敎同異　按宋
<lb ed="X" n="0471b12"/><lb ed="R150" n="0352a06"/>史孝宗本紀。不載　按佛祖統紀。淳熈七年。召明州
<lb ed="X" n="0471b13"/><lb ed="R150" n="0352a07"/>雪竇寶印禪師。入見。上問曰。三敎聖人。本同此理。師
<lb ed="X" n="0471b14"/><lb ed="R150" n="0352a08"/>曰。譬如虗空。初無南北。上曰。但所立門戶異耳。故孔
<lb ed="X" n="0471b15"/><lb ed="R150" n="0352a09"/>子以中庸設敎。師曰非中庸。何以立世間。華嚴有云。
<lb ed="X" n="0471b16"/><lb ed="R150" n="0352a10"/>不壞世間相。而成出世間法。上曰。今時學者。祇觀文
<lb ed="X" n="0471b17"/><lb ed="R150" n="0352a11"/>字。不識夫子心。師曰。非獨今之學者。當時顏子爲具
<lb ed="X" n="0471b18"/><lb ed="R150" n="0352a12"/>體。祇說得瞻之在前。忽焉在後。如有所立卓爾。亦未
<lb ed="X" n="0471b19"/><lb ed="R150" n="0352a13"/>足以識夫子心。夫子亦曰。二三子。以我爲隱乎。吾無
<lb ed="X" n="0471b20"/><lb ed="R150" n="0352a14"/>隱乎。爾以此而觀。當時弟子。尙不識夫子心。況今人
<lb ed="X" n="0471b21"/><lb ed="R150" n="0352a15"/>乎。<name role="" type="person">張商英</name>有云。唯吾學佛。然後能知儒。上曰。朕意常
<lb ed="X" n="0471b22"/><lb ed="R150" n="0352a16"/>作此見。上又問曰。老莊之敎何如。師曰。可比佛門中。
<lb ed="X" n="0471b23"/><lb ed="R150" n="0352a17"/>小乘人耳。小乘厭身如桎梏。棄智如雜毒。化火焚身。
<lb ed="X" n="0471b24"/><lb ed="R150" n="0352a18"/>入無爲界。正如莊子。形固可使如槁木。心固可使如
<pb ed="X" xml:id="X88.1660.0471c" n="0471c"/>
<lb ed="X" n="0471c01"/><lb ed="R150" n="0352b01"/>死<g ref="#CB01926">灰</g>。老子曰。吾有大患。爲吾有身。大乘人則不然。度
<lb ed="X" n="0471c02"/><lb ed="R150" n="0352b02"/>衆生盡。方證菩提。正如伊尹。所謂予天民之先覺者
<lb ed="X" n="0471c03"/><lb ed="R150" n="0352b03"/>也。將以斯道。覺斯民也。如有一夫。不被其澤。若己推
<lb ed="X" n="0471c04"/><lb ed="R150" n="0352b04"/>而內之溝中也。上大說。卽日詔住徑山。</p>
<lb ed="X" n="0471c05"/><lb ed="R150" n="0352b05"/><p xml:id="pX88p0471c0501">淳熈十四年。八月辛未。賜度牒一百道備振　按宋
<lb ed="X" n="0471c06"/><lb ed="R150" n="0352b06"/>史孝宗本紀<note place="inline">云云</note>　　按燕翼貽謀錄。僧道度牒每
<lb ed="X" n="0471c07"/><lb ed="R150" n="0352b07"/>歲試補刊印板。用紙摹印。新法旣行。獻議者。立價出
<lb ed="X" n="0471c08"/><lb ed="R150" n="0352b08"/>賣。每牒一紙。爲價百三十干。然猶歲立爲定額。不得
<lb ed="X" n="0471c09"/><lb ed="R150" n="0352b09"/>過數。熈寧元年七月。始出賣於民間。初歲不過三四
<lb ed="X" n="0471c10"/><lb ed="R150" n="0352b10"/>千人。至元豐六年。限以萬數。而夔州轉運司。增價至
<lb ed="X" n="0471c11"/><lb ed="R150" n="0352b11"/>三百干。以次減。爲百九十干。建中靖國元年增。至二
<lb ed="X" n="0471c12"/><lb ed="R150" n="0352b12"/>百二十干。大觀四年。歲賣三萬餘紙。新舊積壓。民間
<lb ed="X" n="0471c13"/><lb ed="R150" n="0352b13"/>折價。至九十干。朝廷病其濫。住賣三年。仍追在京民
<lb ed="X" n="0471c14"/><lb ed="R150" n="0352b14"/>間者毀抹。諸路民間聞之。一時爭折價急售。至二十
<lb ed="X" n="0471c15"/><lb ed="R150" n="0352b15"/>干。一紙而富家停榻。漸增至百餘貫。有司以聞。遂詔
<lb ed="X" n="0471c16"/><lb ed="R150" n="0352b16"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0471c1601" n="0471c1601"/><anchor xml:id="beg0471c1601" n="0471c1601"/>已<anchor xml:id="end0471c1601"/>降度牒。量增價直。別給公據。以俟書塡六年。又詔
<lb ed="X" n="0471c17"/><lb ed="R150" n="0352b17"/>改用綾紙。依將仕郞校尉例。宣和七年。以天下僧道。
<lb ed="X" n="0471c18"/><lb ed="R150" n="0352b18"/>踰百萬數。遂詔住給五年。繼更兵火。廢格不行。南渡
<lb ed="X" n="0471c19"/><lb ed="R150" n="0353a01"/>以後。再立新法。度牒自六十干。增爲百干。淳熈初。增
<lb ed="X" n="0471c20"/><lb ed="R150" n="0353a02"/>至三百干。又增爲五百干。又增爲七百干。然朝廷謹
<lb ed="X" n="0471c21"/><lb ed="R150" n="0353a03"/>重愛惜。不輕出賣。往往持錢。入行都多方經營。而後
<lb ed="X" n="0471c22"/><lb ed="R150" n="0353a04"/>得之。後又著爲停榻之令。許容人增百干興販。又增
<lb ed="X" n="0471c23"/><lb ed="R150" n="0353a05"/>作八百干。近歲給降轉多。州郡至滅價以求售矣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0471c24"/><lb ed="R150" n="0353a07"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead><note place="inline">圖書集成</note>神異典二氏部彚考卷上</cb:jhead></cb:juan>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0464a1701" to="#end0464a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0464b0301" to="#end0464b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">士<note type="cf1">B15n0088_p0002a20</note></lem><rdg wit="#wit.orig">土</rdg></app>
<app from="#beg0464b1701" to="#end0464b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0465a0401" to="#end0465a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0465c0501" to="#end0465c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">采</lem><rdg wit="#wit.orig">釆</rdg></app>
<app from="#beg0466b0401" to="#end0466b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0467b1101" to="#end0467b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0467b2201" to="#end0467b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0467c0201" to="#end0467c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0467c1601" to="#end0467c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0468a1201" to="#end0468a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0468a2201" to="#end0468a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0468c1901" to="#end0468c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0469c0101" to="#end0469c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0470a0701" to="#end0470a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0470a2201" to="#end0470a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">戌</lem><rdg wit="#wit.orig">戍</rdg></app>
<app from="#beg0470b0301" to="#end0470b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0470c0101" to="#end0470c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0470c0801" to="#end0470c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0471a0201" to="#end0471a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0471c1601" to="#end0471c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0464a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0464a1701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0464b0301" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X88.0464b03.16" target="#nkr_note_add_0464b0301">士【CB】，土【卍續】</note>
<note n="0464b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0464b1701">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0465a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0465a0401">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0465c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0465c0501">采【CB】，釆【卍續】</note>
<note n="0466b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0466b0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0467b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0467b1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0467b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0467b2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0467c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0467c0201">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0467c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0467c1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0468a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0468a1201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0468a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0468a2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0468c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0468c1901">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0469c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0469c0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0470a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0470a0701">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0470a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0470a2201">戌【CB】，戍【卍續】</note>
<note n="0470b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0470b0301">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0470c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0470c0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0470c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0470c0801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0471a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0471a0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0471c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0471c1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>